Bandvíddarbruðl í framhaldsskólum

Ríkisendurskoðun hefur birt skýrslu um tölvukerfi í framhaldsskólum og frétt um málið er í Morgunblaðinu.

Alvarleg öryggisvandamál: Sprungin rör og myglaðar mýs
Skýrsla Ríkisendurskoðunar fjallar um tölvuöryggi og ég hlýt hingað til að hafa misskilið hvað átt er við með tölvuöryggi en skv. skýrslunni má ráða að það er einna mikilvægast að hafa hvorki miðstöðvarofna né vatnsrör í tölvuherbergjum svo dótið og gögnin skemmist ekki ef vatnsrör gefur sig. Jahérna, ég vissi ekki að þetta tölvuvatnstjón væri svona algengt! Í kaflanum um áhættumat og öryggisstefnu er þetta gullkorn: "Neysla matvæla samhliða tölvunotkun er óæskileg þar sem matarleifar safnast undir mýs og hætta er fyrir hendi að það hellist yfir lyklaborð og tölvu með alvarlegum afleiðingum."

Bandvíddarbruðlið verður að stoppa!!!
Ríkisendurskoðun varar við óhóflegum kostnaði vegna Netnotkunar þegar nemendur og starfsfólk skóla hafa óhindraðan aðgang að Netinu og þó orðalagið sé loðið er ekki hægt að lesa annað út en Ríkisendurskoðun vilji skömmtun á bandvídd. Tónninn í skýrslunni er að það verði að passa upp á nemendur og hafa hemil á fikti þeirra og bandvíddarbruðli. Nefnt er dæmi um framhaldsskóla sem borgar utanaðkomandi aðila fyrir síun á efni "sem skólayfirvöld hafa ekki áhuga á að notendur kerfanna komist í", svo notað sé orðalag beint úr skýrslunni og "með því að takmarka aðgang að áðurnefndu efni gat skóli lækkað kostnað vegna Net notkunar úr 300.000 kr í 80.000 kr á mánuði þar sem gagnaflutningur minnkaði stórlega við þessa ráðstöfun". Ég hef heyrt þessa setningu um sparnaðinn orðrétt áður því hún var svarið sem ég fékk þegar ég kvartaði yfir því í skóla þar sem ég var að kenna á námskeiði síðastliðið sumar að ég hefði ekki aðgang að efni á Netinu, sjá þetta blogg mitt um Klámsíur í skólum. Ég hugsa að almennt megi spara stórfé í skólahaldi með að koma í veg fyrir allt gagnaflutninga- og upplýsingastreymi en út á hvað gengur skólahald eiginlega ef ekki einmitt það?????

Vormenn Íslands
Lokaorð skýrslu Ríkisendurskoðunar vitna í Mbl. 12. desember síðastliðinn:"Hluti af heimasvæði kennara var aðgengilegur - Nemandi í véla- og iðnaðarverkfræði tilkynnti að nemendur hefðu aðgang að prófum". Já, framtíð okkar sem erum föst í Netinu er í góðum höndum þegar hin upplitsdjarfa, siðprúða og heiðarlega æska þessa lands er af þessum toga. Þessi óþekkti nemandi er sannarlega einn af vormönnum Íslands og fyrir þessu er ekki annað hægt en bera virðingu.

Reykvísk lágkúra á Netinu

Ég fór áðan að skoða þessa samræmdu vefmælingu hjá Modernus og þar var sagt að reykjavik.com hefði í síðustu viku rokið upp í vinsældum og af því ég skoða þann vef endrum og eins og græt þá tíð þegar þetta var öflugur og góður menningarvefur þá varð ég virkilega undrandi og fór að kanna málið.

Sá þá það lágkúrulegasta sem ég nokkurn tíma séð á íslenskri vefgátt sem höfðar til almennings en það eru mismunandi klámfengnar myndir af fólki undir áfengisauglýsingu og undir yfirskriftinni kynþokkamæling og spurningunni Hvað þarft ÞÚ marga (bjóra af viðkomandi áfengistegund) til að sofa hjá þessari/þessum ? og fyrir neðan var þeim sem skoða síðuna boðið máta sig við kynlíf með viðkomandi og á hvaða kjörum eða að fletta áfram gegnum myndirnar. Svo var líka hægt að senda inn myndir og virtust margar myndir frá almenningi.

Það sem sló mig svo við að skoða þetta er sú lítilsvirðing og niðurlæging sem sýnd er þeim sem eru á myndunum, bæði að hafa eins og svona kjötmarkaðaruppboð og svo líka að voga sér að láta unglinga vera módel í afar lævísum og lágkúrulegum, niðurlægjandi og klámfengnum áfengisauglýsingum. Það virðist augljóst að í mörgum tilvikum hefur fólkið á myndunum en flestar eru þær af ungum stúlkum ekki gefið leyfi fyrir þessari myndbirtingu.

Sumar af myndunum eru klámmyndir gegnsýrðar af kvenfyrirlitningu eins og þessi mynd sem birtist allra fremst í myndasyrpunni. Aðrar myndir eru af fallegu fólki en eru settar í lágkúrulegt og viðbjóðslegt samhengi t.d. af stúlku sem keppir í fegurðarsamkeppni á Broadway, mynd af barnungri stúlku í íþróttasal, mynd af ungri stúlku þar sem auglýstar eru margar áfengistegundir, mynd af nokkrum stúlkum að skemmta sér, mynd af barnungri stúlku í útilegu og mynd sem virðist tekin í einhverju barnaboði eða á unglingadansleik.

Mér finnst þessi vefur reykjavik.com vera algjör hryllingsmynd um hvernig siðlaus og eftirlitslaus markaðsbúskapur einkaaðila á Netinu getur verið og í hvaða ógöngur Internetkreppan hefur leitt Internetfyrirtæki og valdið því að þeim stjórna nú ófyrirleitnir náungar sem svífast einskis. Ég hef heyrt að eigendur reykjavik.com hafi áhuga á að selja Reykjavíkurborg þetta vefsetur þar sem verðmætin felast eingöngu í léninu og einhverjum gagnagrunnsbúnaði og svo náttúrulega þessum roknavinsældum og rífandi auglýsingatekjum, veit svo sem ekki hvort það er satt en mér finnst alla vega það vera álíka fyrir borgina að kaupa þetta vefsetur og að kaupa súlustaðinn Clinton út á nafnið og orðróminn og viðskiptavildina.

Vefmælingar og vinsælir vefir

Hér er listi yfir samræmdar vefmælingar á Íslandi en umfjöllun um vinsælustu bandarísku vefirnir frá október er á Top 50 Web And Digital Media Properties For October 2001 skv. Jupiter media matrix. Tuttugu vinsælustu vefirnir voru þessir. Netið er að skreppa saman ef maður mælir það í vefsetrum. Samkvæmt Netcraft's Web Server Survey, fækkaði vefsetrum um 182.142 frá nóvember til desember á síðasta ári. Í nóvember fundust 36.458.394 vefsetur er fóru niður í 36.276.252 í desember. Best að kynna sér þessa lista yfir vefi sem þykja góðir:
Best Free Reference Web Sites 2001
US News Best of the Web
Forbes.com Best of The Web Directory
PC magazine - Best of 2001
PC world best websites 2001
The Webby arwards in 2001
10 TOP TECHNOLOGIES FOR 2002

Æsispennandi kosningar?

Hann Ágúst hélt því fram vefriti sínu í nóvember að það væru æsispennandi kosningar framundan í Reykjavík næsta vor. Þetta fannst mér verulega fyndið þá en núna hef ég smávon um að hann verði sannspár. Ég held alla vega að það sé hollt ef fókusinn beinist frá flokkum og yfir í einhver málefni. Vonandi munu svona úthverfaframboð, umhverfisframboð eða framboð sem gerir út á einhverja sérstaka hópa svo sem aldraða og öryrkja verða til að gera umræðuna málefnalegri. Reyndar hugsa ég samt að framboð sem snúast um eitt mál eða höfða eingöngu til ákveðins hóps þrengi umræðuna.

Vonandi verða líka í brennidepli mál sem miða að því að gera Reykjavík að eftirsóttum stað til búsetu, atvinnu og athafnalífs. Ég held að þá verði að vera hér góðir skólar, öflugt menningarlíf, friðsælt, fallegt og öruggt umhverfi þar sem hver getur ræktar garðinn sinn á þann máta sem hann ákveður sjálfur og þar sem fólk hefur val á sem flestum sviðum - val við hverja það verslar , val við hvað það starfar, val hvernig og hvar það býr og í hvernig fjölskyldugerð, val hvernig það ver frítíma sínum. Líka að hér byggist upp samfélag umburðarlyndis og samhjálpar. Ég held að opið og víðsýnt samfélag þar sem frumkvæði, fjölbreytileiki, sköpunarauðgi, framtak og fróðleiksþrá fá notið sín sé líklegt til að búa til þekkingarsamfélag þar sem fólk býr við velmegun og nýtur lífsins.

Framsýni og heiðarleiki eru eiginleikar sem mér finnst mikilvægt að leiðtogar í borgarmálum hafi. Það þarf framsýni til að sjá fyrir breytingar og langtíma þróun svo hægt sé að gera skynsamlegar áætlanir og taka skynsamlegar ákvarðanir og það þarf framsýni til að sjá stóru línurnar en týna sér ekki í smáatriðum og bráðabirgðalausnum. Það þarf heiðarleika því ef borgarbúar upplifa að þeir getur ekki fullkomlega treyst kjörnum fulltrúum og þeim upplýsingum sem þeir gefa eða gefa ekki og fá þá tilfinningu að borgarfulltrúar séu handbendi einhverra hulinna hagsmunaafla þá grefur það bæði undan lýðræði og valdi.

Áramót 2001

Er búin að setja myndir frá gamlaárkvöldi inn á vefsíðu. Hefðbundin áramót, matarboð og horft á fréttaannála og Skaupið. Farið að Hallgrímskirkju um miðnætti og seinna um nóttina í heimsókn í Kópavog. Allir sammála um að Skaupið hafi verið óvenju gott og ekki farið neitt yfir strikið. Illa farið með Árna fyrrum þingmann Sunnlendinga en fyndið á köflum, sérstaklega sakamálaviðtölin þar sem vitni bera að Árni sé valdur að Tyrkjaráninu og gosinu í Heimaey. Það var fulllítið gert úr stjórnarandstöðunni og brandarinn um dvergakastið var næstum yfir markið og ég hélt líka að svo yrði þegar forseti vor var að dufla við tandrað og hann fór með heitkonu sinni að uppbúnu rúmi. Get bara ekki lýst hvað mér létti þegar kom í ljós að hann var bara að þakka fyrir þetta svigrúm sem þjóðin hafði veitt honum, enda var það flott og bogadregin með mjúkum línum.

Sjónvarpið kom á óvart núna yfir hátíðirnar, margar nýlegar íslenskar kvikmyndir, fyndið og vandað Áramótaskaup, kvikmyndin júgóslavneska Underground sem er algjört konfekt fyrir auga og sál og vekur upp hugleiðingar um sannleikann og hvernig sagan er sögð og svo hinn stórfenglegi heimildarþáttur um Kristnihátíðina miklu sem sýndur var í tvígang, ég kann orðið bara utanað hvað gerðist og hve mikilvægt það er fyrir mig og mína að þessi hátíðarhöld hafi farið fram og er farin að óska þess að hafa verið á Þingvöllum um daginn þegar allt fjörið var, ótrúlegt hvað þessi myndskot hafa heppnast vel sem sýna mannmergðina, spæling að hafa ekki komið þarna fyrr en mjög seint um kvöldið þegar allir voru farnir og ég sá ekkert nema útikamra, girðingar, vegatálmanir og löggæslufólk. Þetta segir Egill um hina opinberu útgáfu á því sem raunverulega gerðist.

Skotárásin á turninn

Í kvöld þegar kirkjuklukkurnar hringja inn nýtt ár þá stefni ég á að vera við Hallgrímskirkju eins og í fyrra. En ég veit að þegar árið líður hjá og Hallgrímskirkjuturninn baðast í flugeldum og hylst af reykjarkófi þá mun ég endurlifa það augnablik þegar ég fylgdist með turnunum falla í New York þann 11. september - þegar heimsmynd Vesturlanda hrundi með turnunum og sorg og öryggisleysi grúfði sig yfir okkar heimshluta. Það verður líka eins og sterkara að vera við kirkjuna sem sjálf er eitt af táknum Reykjavíkur og kennd við trúarskáldið Hallgrím sem fór tvítugur að aldri til Danmerkur að taka á móti og uppfræða í trúarfræðslu hóp af íslensku fólki sem hafði verið hernumið til Alsír og því óttast var um að einhverjir úr hópnum hefðu orðið fyrir áhrifum af villutrúnni Islam. Fyrir framan Hallgrímskirkjuna er líka annað tákn, tákn fyrir þúsund ára tengsl Íslendinga við Ameríku, stytta af Leifi Eiríkssyni.

Guðríður sem fór í austur, Guðríður sem fór í vestur
Ég hugsa líka að hugurinn reiki til þeirra tveggja íslenskra kvenna sem víðförlastar voru á sinni tíð, önnur fór til Alsírborgar árið 1627 og hin fór til New York árið 1001, önnur minnir mig tengsl okkar við lönd Múhameðstrúarmanna en hin minnir mig á tengsl okkar við Ameríku.

Guðrún Símonardóttir var hernumin í Vestmannaeyjum í Tyrkjaráninu 1627 og var ambátt í mörg ár í Alsír þar til hún kemur til baka og giftist sálmaskáldinu Hallgrími Péturssyni. Guðríður Þorbjarnardóttir var landnámskona í Ameríku, hún sigldi fyrir þúsund árum með manni sínum Þorfinni karlsefni til að setjast að í landinu sem Leifur heppni fann. Þorfinnur og Guðríður sigldu suður með þessum ókunnu ströndum og settust að þar sem sumir fræðimenn telja að New York-borg standi nú. Fyrsta veturinn í Vesturheimi fæddi Guðríður barnið Snorra Þorfinnsson sem talið er fyrsta barnið af evrópskum uppruna sem fæðist í Vesturheimi.

Báðar þessar Guðríðar sneru aftur til Íslands og helga líf sitt trúnni, önnur sem eiginkona sálmaskáldsins og prestsins Hallgríms og hin sem nunna í klaustri. Þær voru víðförlari en flestir Íslendingar og lifðu báðar í heimi þar sem ólíkir trúarstraumar runnu saman. Hin herleidda Guðríður býr í mörg ár í ríki Múslíma og er sjálf kristin , landnámskonan Guðríður er kristin, hún býr fyrst í Grænlandi og síðar í nýja heiminum í samfélagi þar sem heiðinn siður og kristni takast á og hún fer í pílagrímsferð til Rómar.

Passíusálmar Hallgríms Péturssonar hafa verið trúaruppspretta Íslendinga í margar aldir og við jarðarfarir óma sálmar Hallgríms um hrynjanda lífsins. Enginn veit hve mikinn áhrifavaldur Guðríður og lífsreynsla hennar hefur verið í kveðskap Hallgríms en alltaf þegar tveimur menningarheimum lýstur saman og andstæður takast á þá myndast skapandi straumar sem eins geta endað í innblásnu trúarljóði. Guríður kom úr Vestmannaeyjum og það eru tveir atburðir sem Vestmanneyingar kenna tímatal sitt við, það er Tyrkjaránið 1627 og það er gosið 1973. Í þeim heimi öryggisleysis og spennu í samskiptum ríkja, trúarhópa og þjóðflokka sem við höfum nú farið inn í þá er erfitt að missa ekki sjónar á því að þær mestu hættur sem steðja að þessu landi koma ekki í líki innrásarliðs eða eru af manna völdum, heldur koma úr iðrum jarðar og það eru eldsumbrot og náttúruhamfarir.

Hrói höttur felur sig í netþykkninu í Skírisskógi

Það var kannsi ekki svo fréttnæmt að það næði inn í íslensku pressuna en um miðjan desember var FBI og US Customs með alþjóðlega aðgerð í mörgum löndum til að uppræta hakkara- og forritaafritunarhring sem heitir DrinkorDie. Sjá nánar í þessari fréttatilkynningu frá FBI. Þessi aðgerð var lengi í undirbúningi og mér finnst margt sem ég hef lesið um undirbúning og framkvæmd að þetta sé eins og verið sé að ráðast gegn og uppræta hryðjuverkasamtök. Kannski er ekki tilviljun að FBI leggur áherslu á svona mál núna, þetta er einn angi af alþjóðlegri og ólöglegri starfsemi sem hefur viðgengist lengi og Internet hefur gert margfaldlega auðveldari og eftirsóttari og í kjölfar 11 september þá hefur gripið um sig mikil hræðsla um spellvirki á Internettengdum tölvukerfum og alveg eins og flugræningjarnir þurftu að kunna undirstöðuatriði flugs þá er líklegt að þeir sem ætla sér að valda glundroða í tölvuheiminum komi úr röðum hakkara og þá sé að finna í hakkaraleynifélögum á Netinu. Miklir bandarískir viðskiptahagsmunir eru hér líka í húfi að bandarísk höfundarréttarlög séu virt um allar álfur en það er þó ekkert sem getur sannfært mann um að a þeir sem nú búa á svæðum þar sem laun eru lág á okkar mælikvarða eins og í Kína og Rússlandi og nú afrita hugbúnað ólöglega muni hafa þann valkost á að kaupa þennan sama hugbúnað á löglegu heimsmarkaðsverði þegar einn hugbúnaðarpakki kostar kannski eins og árstekjur verkamanns.

Það fara líka sögur af aðgerðum kínverskra stjórnvalda við að hefta ólöglegan hugbúnað, ég las grein frá einum vestrænum blaðamanni þar sem sagði frá blaðamannafundi þar sem fulltrúar kínverskra stjórnvalda voru að með himinháa stafla af ólöglega afrituðum myndsnældum og geisladiskum sem þeir höfðu lagt hald á og voru að sýna hvernig þeir tækju þetta alvarlega og förguðu draslinu, mig minnir að í greininni hafi verið sagt frá hvernig þeir kveiktu í dótinu eða eyðilögðu á annan hátt. Svolítið broslegt og ég sé þarna fyrir mér kínversku lögregluna eins og mann með sveppakörfu sem tínir alla sveppi sem hann kemur auga á út í náttúrunni og heldur að hann hafi svepphreinsað svæðið. Alls staðar eru samt gróin og sveppir sem eru að vaxa upp og mest of sveppalífinu fer hvort sem er fram fyrir neðan yfirborð jarðar. En ég vona svo sannarlega að lögregluyfirvöld í þeim löndum þar sem kaupgjald og lífsgæði eru mörgum sinnum lakari en hjá okkur fari ekki of harkalega að í að uppræta þá uppsprettu þekkingar og aukinnar færni sem felst í aðgangi fátæks fólks og háskólanema að hugbúnaði. Ég held að ekkert geti eins mikið greitt fyrir að lífskjör þar batni eins og að fólk þar hafi almennt aðgang að þeim verkfærum sem þarf til að byggja upp framsækið þekkingarsamfélag.

Ég er mjög efins um að þessi aðgerð FBI og US Customs hafi haft meiri áhrif en snældu- og diskabrenna kínversku lögreglunnar. Sennilega er eina jákvæða sem kemur út úr þessum aðgerðum að þeim skilaboðum er komið til hagsmunaaðila (höfundarrétthafa) að eitthvað sé verið að vinna í málinu og löggæsluyfirvöldum sé ekki alveg sama. Svona svipað eins og þegar tollararnir og löggan gera öðru hverju skurk í dópsölumálum og koma upp um höfuðpaura og við foreldrar verðum ánægð yfir að það sé verið að gera eitthvað í þessu. En ég held ekki að almenningur, alla vega sá almenningur sem Netið samanstendur af sé neitt yfir sig hrifið af þessum aðgerðum eða hafi skilning á að þær séu hluti af eðlilegri löggæslu og FBI þurfi að koma fyrir ýmis konar búnaði til hlera og fylgjast með netverjum.

Einu sinni var ribbaldalýður sem faldi sig í skógi í Bretlandi og virti hvorki lög né rétt, lifði á dádýrum konungsins og rændi þá ríku sem áttu leið um skóginn og gaf fátækum. Svo urðu þessir útlagar frægir sem verndarar smælingjanna og ennþá er Hrói höttur og gengi hans tákn okkar um þá sem láta ekki ósanngjarnt kerfi kúga sig. Það getur verið að ef bandaríska alríkislögreglan fer of geyst í þessum málum að hún búi til píslavotta úr hökkurum og þeim sem opna óheftan aðgang almennings að hugverkum og þjappi þeim saman um málstað sem kannski er ekki til í dag en er samt mjög auðvelt að sjá fyrir að geti virkað sannfærandi. Það er auðvelt að sjá hvernig tapa á glæpastarfsemi eins og eiturlyfjasölu og þeir sem koma út sem stærstu taparar þar eru þeir sem stóðu höllum fæti fyrir. Því held ég að almenningur hafi fullan skilning á lögregluaðgerðum gegn fíkniefnum. Það er hins vegar erfitt að sjá hverjir eru að tapa í sumu af því streymi af hugverkum sem fljóta um Netið án þess að gjald komi fyrir. Jú, auðvitað tapa höfundarrétthafar einhverju en það eitthvað sem þeir hefðu selt áður hvort sem var og það eru margir að græða og þeir græða mest sem stóðu verst efnahagslega fyrir. Kannski verður einhvern tíma skrifað eitthvað manifesto fyrir þennan menningarkima og það verður ekki það
Hackers Manifesto frá 1986 sem sýnir hakkara sem hrokafulla táninga sem leiðist og telur sig klárari en aðra og þarf einhverja staðfestingu á því. Kannski verður það meira í ætt við þetta Hackers Manifesto 1 og Hackers Manifesto II eftir McKenzie Wark í Ástralíu sem er meira eins og eitthvað sem Karl Marx hefði skrifað ef hann væri uppi á okkar tímum og einn af netverjum.

Hakkarakúltúr og ólögleg afritun er einn menningarkimi á Netinu og kannski stærri en margur hyggur, kannski gegnir hann jafnstóru hlutverki eins og svartimarkaðurinn einu sinni gerði í ríkjum fyrir austan járntjaldið og kannski taka margir af einhverju leyti þátt í honum. Það sem sennilega breytist er að núna verður ímynd þessa menningarkima ekki hrokafullur tölvunörd á unglingsárum - sem aðhefst á móti kerfinu af því hann bara þarf að láta á sér bera og mótmæla og láta taka mark á sér - svona svipað eins og fyrri kynslóðir eins og í Rebel without a cause myndinni frá 1955. Hinir ofsóttu hakkarar á næstu árum verða kannski eins konar Hróa-hattar gengi sem gerir uppreisn gegn þeim eignarétti sem fólgin er í hugverkum og lítur á afritun hugbúnaðar eins og dádýrin í skógi lénsherrans og hefur fengið hlutverk - að stela frá þeim ríku og gefa til þeirra fátæku.
Hackers - The beauty of the bored
Grein um hakkaraárás á yahoo árið 1997

Ég fann grein sem segir frá að FBI hafi miklar fyrirætlanir um rafræna vöktun og rafræna njósnastarfsemi og rafrænar hleranir: FBI officials have acknowledged that the agency is developing a combination computer worm/Trojan horse called Magic Lantern that's designed to capture keystrokes on a target computer and encryption keys used to conceal data.

"The availability of new surveillance technologies and the government's eagerness to employ them certainly do pose a challenge to traditional civil liberties," said Steven Aftergood, director of the Project on Government Secrecy at the Federation of American Scientists in Washington. "There is some danger that the surveillance impulse will take on a life of its own, producing an unwholesome mutation of our political system." Mikið er ég sammála þessari síðustu setningu. Ég vona að sú stund renni ekki upp að stjórnvöld hérlendis taki að sér eða leyfi rafræna vöktun til að gæta viðskiptahagmuna erlendra stórfyrirtækja.

Hrói höttur nútímans?
Hrói Höttur
Moscow cracks done on pirate CD
drinkOrDie raid overkill?
DoD overkill?
Fed bust...
Skýrsla ríkisendurskoðunar frá 1999 um lögmæti hugbúnaðar hjá ríkisstofnunum (á pdf formi)

Tölvuskipti

Ég er alvarlega að spá í að fá mér nýja heimilistölvu fyrir áramót. Ég þarf betri skjá(19 tommu), geislaskrifara,stærri harðan disk(40 GB) og hraðvirkari tölvu (1 GB eða meira). Finn fyrir því núna þegar ég er alltaf með mörg forrit í gangi og mikla myndvinnslu að það er erfitt að vinna á fartölvuna og gamla heimilistölvan er frá árinu 1998 og voða hægvirk. Núna er ég að spá í hvaða útgáfu af stýrikerfi ég eigi að hafa þ.e. millenium eða windows xp. Ég hallast mjög mikið að Windows XP en er ekki sérlega hrifin af þessu kerfi sem Microsoft hefur sett inn til að vernda höfundarréttarhagsmuni sína, það er einhvers konar kerfi þar sem það verður að senda alltaf staðfestingu til Microsoft og fá samþykki þaðan til að forrit/stýrikerfi sé nothæft.Líka óþolandi hvernig reynt er að þröngva öllum til að nota bara búnað sem Microsoft framleiðir og styður. Ég er aðdáandi Netscape og Opera vafrara, kann vel Realplayer útsendingar og finnst frábært að spila stafræna tónlist á mp3 formi. Microsoft vill hafa vit fyrir mér og vill ekki að ég noti svona utanaðkomandi dót. En Microsoft framleiðir þrælgóðan hugbúnað og ég hlakka til að kynnast Windows XP, mér skilst að það sé gott t.d. varðandi stafrænar ljósmyndir.
windows xp blues
Microsoft piracy protection cracked
Coders claim a crack in Windows XP
digital photography og Windows XPp
Big brother Microsoft
En hvert stefnir þetta? Er framtíðin að það þurfi alltaf að tala við Microsoft og fá samþykki þaðan þegar maður breytir einhverju á tölvunni hjá sér? Úfff...... En svona er veruleikinn í dag: "From the time you first boot XP, you have 30 days to activate it either online or via telephone. The activation is based on a 50-digit installation code that consists of the XP software product ID and a hardware hash value. Once you activate XP, you can't make more than five major changes to the hardware configuration without reactivating. Every 120 days, the clock is reset and you can make an additional five hardware changes. If you replace or reformat the hard drive, you must always reactivate."

Vængstýfðir englar

Skrýtið með ríkissjónvarpið sem er svona opin einstefnuháhraðagátt inn á hvert heimili í landinu, það er eins og það sé langt á eftir tímanum og það sem endurkastast þaðan inn á heimilin er löngu hætt að vera veruleiki og orðið sögulegur fróðleikur. Það verður þannig til notaleg fjarlægð sem gerir manni kleift að sjá annað sjónarhorn á þeirri sögu sem einu sinni var samtíminn. Það gerðist núna um jólin þegar sýndar voru í sjónvarpinu tvær íslenskar kvikmyndir Englar alheimsins og 101 Reykjavík. Ég hef lesið báðar bækurnar sem myndirnar byggja á og séð báðar myndirnar áður. Bara ekki á sama tíma og ekki tengt þær sérstaklega saman. Samt eru þær framleiddar á á svipuðum tíma og sama fólkið kemur að gerð þeirra. Að horfa á þær núna aftur varð til þess að það rann upp fyrir mér hversu líkar þessar myndir eru.

Báðar eru þær sagðar frá sjónarhóli ungs karlmanns og áhorfendur fylgjast ekki með honum utan frá heldur eru inn í huga hans og sjá heiminn með augum hans, hann er líka sögumaðurinn. Ég veit ekki hvort eigi að kalla þetta þroskasögur, aðalpersónurnar Páll og Hlynur eru andhetjur og báðir öryrkjar og útlagar sem samlagast ekki einhverju sem þeir skynja sem eðlilegt lífshlaup. Þeir eru ekki einfarar, í báðum myndum er dregnar upp skýrar myndir af þeim í félagahópi, eins konar gengi sem brallar ýmislegt saman og hefur sérstaka ritúala sem þjappa hópnum saman. Páll er í Klepparagengi þeirra sem hafa verið grafnir lifandi og Hlynur er í Kaffibarsgengi þeirra sem halda að þeir ráði því hvort og hvenær þeir eru grafnir lifandi. En félagar þeirra beggja eru auðnuleysingjar og utangarðsmenn og þeirra heimur er þröngur, eins konar fangelsi og fangaverðir þar eru þeir sem vilja þröngva þeim á rétt spor í lífinu, hvort sem það eru geðlæknar á Kleppi, starfsfólk á atvinnuleysisskrifstofu eða foreldrar.

Utan um hinn þrönga heim þeirra hvort sem það er á hælinu eða á Netinu/barnum/miðbænum þá er annar heimur svona úthverfalíf sem þeir eru engir þátttakendur í. Báðir eiga þeir umhyggjusama fjölskyldu sem þeir nærast á og traðka á. Í báðum myndum er ein sögupersóna tannlæknir á jeppa sem tákn um velgengni í heimi þeirra sem fylgja rétta sporinu. Í báðum myndum fara sögupersónur í heimsókn að Háskóla Íslands en eru þar utangátta, þeirra ritverk finnast ekki þar og græn lesljósin eru þeim framandi. Stúlkurnar Hófi og Dagný sem sögupersónurnar Hlynur og Páll eru í tygjum við eru báðar af öðrum meiði en þeir og eru fulltrúar borgaralegra gilda sem þeir fyrirlíta og hæðast að og geta ekki eða vilja ekki lifa eftir. Stúlkurnar koma báðar úr velstæðum fjölskyldum og eru á framabraut, Dagný notar Pál sem leikfang um tíma og kastar honum frá sér en gefið er í skyn að Hófí vilja hneppa Hlyn í fjötra og gera hann að húskarli í sinni þriggja herbergja íbúð.

Þeir eru báðir í hópi þeirra sem ríkið þarf að ala þá en þeir eru ólíkir því að Hlynur er iðjuleysingi af eigin hvötum, það er eins konar lífsstíll og töff tískustefna "slaaker" að vera eitt stórt núll. Hann er hrokafullur, forðast ábyrgð og heldur að með honum sé borgað meðlag og hann einhvern veginn eigi líka rétt á því. Á meðan Hlynur telur sig hafa vilja til að vera eða vera ekki, fylla sig af vímuefnum og tortíma sjálfum sér eða gera það ekki þá getur Páll ekki stjórnað lífi sínu og huga, hann er fylltur af lyfjum og getur engu ráðið um örlög sín. Nema dauðanum.

Páll er kviksettur í myndinni, hann er grafinn lifandi með þeim sem hugsa öðruvísi, þeirra sem eru með "brenglað veruleikaskyn". Báðir eru þeir barðir niður og blóðgaðir í myndinni, Páll á skyndibitastað af öðru utangarðsfólki sem ásælist hamborgarann hans og Hlynur á klósetti á bar af bróður Hófíar.

Það er freudísk undiralda og upplausn kynhlutverka í 101 Reykjavík og myndin snýst mikið um kynlíf. Orkuboltinn og spennugjafinn í þeirri mynd er hin utanaðkomandi ástkona sem seiðir bæði móður og son. Söguhetjan Hlynur er dauðyfli, hann er mattur og framtakslaus. Það er sálarlíf Páls sem er krafturinn og sveiflan í Englum alheimsins, svona ofursál sem lætur ekki að stjórn og verður ekki hamin og bælt niður nema með deyfilyfjum.

Þeir tortíma báðir sjálfum sér í myndinni og það er eitthvað líkt með þeim atriðum. Páll hefur sest upp á syllu á hæstu hæðinni í öryrkjablokkinni og hann hefur sig til flugs úr því fangelsi sem líf hans er en þó hann sé einn af englum alheimsins þá virka vængirnir ekki og hann hrapar til jarðar þegar hann kastar sér fram af svölum. Hlynur gengur í jökulinn og ætlar að krókna í hel, hann er orðinn að fuglsunga, einhvers konar ófleygum bastarði, afkvæmi tveggja annarra fugla alka og lesbíu en hann endurfæðist á einhvern hátt með barninu sem ástkona móður hans elur, hann hefur náð að klóna sjálfan sig og myndin endar á senu þar sem Hlynur og sonur hans busla í baði, og njóta umhyggju kvennanna eins og barn sem hefur fengið tvo misstóra líkama og tvær mæður. Er nokkuð sáttur með sig og hefur fundið tilgang sinn í lífinu. Að vera sæðisgjafi og njóta umönnunar.

Báðar þessar kvikmyndir eru sögur um samtímann eins og hann var á Íslandi um aldamótin síðustu.
Slóðir:
Ópið í óreiðu listarinnar
Kvikmyndagagnrýni Ólafs H. Torfasonar um 101 Reykjavík
Gagnrýni um 101 Reykjavík

Jólamyndirnar

Nú er ég búin að setja á vefsíðu jólamyndir sem ég tók með nýju stafrænu myndavélinni. Þær eru ágætlega skýrar en þó er eitt sem ég skil ekki.Ég held að það eigi að vera eitthvað sem tekur af rauð augu og það virkar alveg með augnlit en augasteinninn kemur stundur alveg eldrauður þegar ég tek með flassi. Ég var líka að prófa að setja upp myndaalbúm í Frontpage 2002 og það er mjög einfalt því það er innbyggt. Hingað til hef ég notað Dreamweaver 4 til að búa til myndaalbúm.

Blogger í jólaskapi

Það var breytt lykilorðinu mínu í Blogger eins og hjá Karli og sett inn mjög algengt orð í staðinn. Sem betur fer er auðvelt að breyta aftur og það gerði ég strax. Ekki get ég séð neinar tilkynningar hjá Blogger um svona breytingar og ef þetta er svona öryggisrútína til að notendur breyti lykilorðum reglulega þá er út í hött að setja svona algengt lykilorð í staðinn. Lítur frekar út eins og einhvers konar innbrot eða hrekkur. Sá sem gæti t.d. breytt Blogger lykilorðum alls staðar í sama algenga orðið gæti þannig komist inn á alla þá vefþjóna sem Blogger sendir gögn á með ftp. Þetta er umhugsunarefni. Kerfi eins og Blogger gætu virkað eins og Trojuhestar. Alla vega er ekki viturlegt að hafa dýrmæt og viðkvæm gögn inn á sama vefsvæði og Blogger sendir inn á.

Viðbót: Blogger hefur tilkynnt að þetta hafi verið hakkaraárás og kerfið var niðri einn dag.

Blót með Ásatrúarmönnum og uppistand á Næstabar

Fór á fimmtudaginn í jólaboð með vinnufélögum þar sem ég heyrði margar skemmtilegar sögur og svo á Næstabar því þar var eitthvað jólauppistand. Kom svona klukkustund af snemma á Næstabar og var ein af fjórum gestum á barnum en það kom ekki að sök því hinir gestirnir voru skemmtilegir og ræðnir og höfðu miklu að miðla, þarna voru leikarar, bókagerðarlistamenn og kvikmyndasemjendur. Uppistandið var þó afar hversdagslegt. Á föstudaginn var annað boð og svo fór ég og horfði á botnplötuna steypta í húsinu og svo um kvöldið á blót Ásatrúarmanna. Það var haldið í salnum þeirra við sjóinn rétt hjá Kaffivagninum á Granda, þar er stór salur og eru komnir reflar skreyttir af Hauki Halldórssyni á veggina og ljósakrónur veglegar sem Jörmundur alsherjargoði hefur hannað.

Ekki var neitt dúndurstuð þarna, heldur var setið í rólegheitum og snætt hrossakjöt og heilsteikt svín og drukkið jólaöl með. Svínshöfuðið var stillt upp fyrir framan sæti alsherjargoðans. Svo var grjónagrautur með möndlugjöf. Ég saknaði þess nú að þar var engin dagskrá eins og þegar ég fór á samkomu Hvítasunnumanna í Örkinni um verslunarmannahelgina þegar ég var í Njáluslóðapílagrímsferðinni. Var að vona að þarna myndi verða einhvers konar gerningur eins og þegar Hrímnisljóð voru flutt í Ráðhúsinu á Vetrarsólstöðum fyrir nokkrum árum.

En það voru margir skemmtilegir til að spjalla við þarna, sumir voru fornir í tilsvörum og klæðaburði og gengu um með horn rist galdrarúnum og svo voru þarna nokkur ungmenni sem voru frekar vígaleg, svartleðurklædd og gödduð málmbroddum og hringjum. Möndlugjöfina hlaut ung stúlka með biksvartar augnabrúnir og í mansongervi og það var svínshöfuðið og sælgætisaskja. Hún hafnaði samt algjörlega að taka við svínshöfðinu og sagðist vera grænmetisæta og lék sér að svartri plastrottu í bleiku bandi. Sagðist búa heima hjá foreldrum og ekki mega hafa þar rottu sem gæludýr. Þetta varð kveikjan að umræðum um dýravernd og ég notaði tækifærið til að koma að þeirri lífspeki í sýn á dýraríkið og verndun þess að "cuteness should not be a factor".

Svo hitti ég þarna líka tvo bræður sem sögðu sögur. Man ég mest eftir sögum af Jóni* ýtumanni og kvennamálum hans. Þær sögur spönnuðu marga áratugi og byrja þar sem Jón* gengur úr rúmi fyrir vottum Jehóva boða fagnaðarerindið og sænga hjá konu hans og enda þar sem Jón* hinn kvensami var nýlega viðstaddur brúðkaup sonar síns sem er að giftast karlmanni en þennan son hafði hann einmitt getið með hjúkrunarkonu sem lagðist ofan á hann þegar hann hafði einu sinni fengið hjartaáfall og var fluttur á spítala en hann gjörðist kramur á hjarta eftir að vera hart leikinn árum saman af hinni færeysku Jóngerði* fyrrum ástkonu sinni sem einnig ofsótti margar af síðari sambýliskonum hans á hrottalegan hátt. Breyti hér nöfnum til öryggis ef þetta skyldi vera eins sannar sögur og bræðurnir héldu fram.

Jólabakstur

Ég er svolítið þreytt og dösuð eftir allan jólabaksturinn. Ekki að ég hafi bakað neitt eða komið eitthvað nálægt þessum bakstri, nei ég hef forðast eldhúsið undanfarnar klukkustundir en dóttir mín tólf vetra hefur þar farið hamförum. Hún ákvað að þessi jól þá þyrftum við að hafa kransaköku, bananatertu, marenstertu og rise krispies smákökur og hefur verið að framleiða það. Ég hafði ekki leitt hugað að því áður hve svona kransakökur eru flóknar að gerð, verða að bakast í pörtum í einhvers konar hringjum og svo settar saman og skreyttar.

Brennið þið vitar...

Meira um höfundarrétt og Netið
Brennið þið vitar syngja karlakórarnir og á strandlengju Íslands lýsa vitarnir leiðina fyrir sjófarendur og það hefur aldrei verið spáð í að setja upp afruglunarbúnað svo bara útvaldir geti numið geislann. Enda er það ekki hægt. Bjarni Rúnar skrifaði fyrir nokkrum dögum pistil um höfundarétt á vefnum þar sem hann segir að stafrænt efni lúti ekki lögmálum efnisheimsins og tekur dæmi um að ef hann steli penna, þá hafi einhver misst penna en ef hugverki er stolið þá hafi það ekki neinn sambærilegan missi í för með sér. Ég fann á vefnum áhugaverðar greinar eftir Dan Kohn einmitt um þetta, sjá Steal This Essay . Boðskapurinn í skrifum Dans er að efni á vefnum verði almenningseign (public goods) og því geti hvorki útgefendur né höfundar breytt og þetta gerist þegar allir eru komnir með ljósleiðaratengingar. Hann segir frá því að þó Napster hafi verið lögsótt og orðið að loka þá hafi sprottið upp önnur kerfi sem ekki byggja á miðlægum grunni og það er enginn til að lögsækja og þar er núna allt það efni sem var á Napster fáanlegt en þar að auki hafi bæst við allar nýjustu myndirnar.

Í heimi þar sem það kostar næstum ekki neitt að afrita efni og þar sem allir geta afritað er það hagfræðilíkan úrelt sem hugverkaiðnaðurinn byggir nú á. Núna er það talinn þjófnaður að afrita efni án leyfis. Það eru tekin dæmi sem eru svipuð og pennadæmið hjá Bjarna. Sum gæði eru nonvital en það er orð sem hagfræðingar nota um stafræn gæði, þá er enginn að tapa þó annar afriti, þetta er ekki eins og að stela bíl, þá er sá sem átti bílinn að tapa. Svo er í greininni talað um gæði sem eru bæði nonvital og nonexcludable en það eru gæði þar sem ekki er hægt að hemja og hindra aðgang annarra í gæðin. Dæmi um slíkt eru t.d. vitar. Allir sjófarendur sjá ljósin frá vitanum. Svona er líka um allar þessar útsendingar sem við verðum fyrir á stafrænu formi. Það er nánast ókjörlegt að rugla þær útsendingar, alltaf verða einhverjir til að brjóta þá lása. Vandamálið segir Dan er hver á að borga fyrir framleiðslu á efninu? Hver á að borga listamönnum og höfundum fyrir vinnu sína? Styrkir og framlög úr ríkisjóði er algeng leið til að borga kostnað við það sem er almenningaseign, það væri líka hægt að hugsa sér að efnisframleiðslan sé kostuð af frjálsum samskotum frá styrktaraðilum. Ég veit ekki hvort að það eru réttir spádómar um nánustu framtíð sem koma fram í greinum Dan Kohns en þetta vekur samt upp spurningar um eðli eignarétts á hugverkum og líka um hlutverk ríkisins við að kosta gæði sem eru almenningseign. Verða ekki að koma til framlög úr opinberum sjóðum til efnisgerðar? Ég hef mest pælt í Internetinu í sambandi við menningar- og fræðsluefni og ég get ekki séð neitt markaðsmódel sem ný er við lýði sem virkar í sambandi við slíkt. Sérstaklega ekki á slíkum örmarkaði sem Ísland er.

Vetrarsólstöður

Hátíðisdagur og síðasti vinnudagurinn fyrir jól! Síðdegis var jólaboð með sænskum hætti í vinnunni. Í dag eru vetrarsólstöður og þessi dagur er hátíðisdagur allra þeirra trúarbragða sem nota sólarganginn til að merkja hátíðir. Í dag var steypt botnplata í húsi sem ég er að byggja. Það komu fimm steypubílar og það voru nokkrir menn í skærlitum búningum að vinna í grunninum í dag. Þeir voru að járnabinda og leggja rör í rör kerfi. Það var orðið dimmt þegar byrjað var að steypa. Steypunni var dælt í grunninn með steypudælu, hún var víbruð með víbrator og slödduð með sladdara. Grunnurinn var lýstur upp með sterkum kösturum eins og leiksvið. Verktakarnir eru sérfræðingar í sviðsmyndum fyrir kvikmyndir. Ásatrúarmenn eru með hátíð í kvöld. Kannski maður kíki þangað.