Barn fætt í Brekkukoti
Anna og Sindri sem nú búa í Brekkukoti í Akratorfunni eignuðust son í morgun. Það er þriðji sonurinn, stóru bræður þess nýfædda eru Kristján 6 ára og Heiðar Sigurmon 2. ára.
Daginn sem drengurinn fæddist þá geysar hatrammt stríð í Írak, bandarískur innrásarher heyjir stríð um borgirnar Mosul og Falluja. Arafat leiðtogi palestínsku þjóðarinnar er fallinn frá og enginn veit hver kemur í staðinn. Á Íslandi er haldið upp á afmælisdag Jónasar Hallgrímssonar - dag íslenskrar tungu og í fréttatíma sjónvarpsins var mynd af hátíðardagskrá á Ísafirði þar sem svartklæddir kennarar stilltu sér upp eins og líkfylgd á götum bæjarins þar sem menntamálaráðherra fór um - þögul mótmæli grunnskólakennara sem hafa verið í verkfalli í tvo mánuði í deilu þar sem engin lausn er í sjónmáli.
Það er núna hægt að fletta upp í timarit.is gömlum Morgunblöðum og mér datt í hug að skoða hvað hefði verið í fréttum daginn sem ég fæddist.
Daginn sem ég fæddist var gerð bylting í Sýrlandi og Egyptalandsforseta steypt af stóli. Daginn sem ég fæddist er kaldastríðið í algleymingi. Leiðarar Morgunblaðsins virðast á þessum tíma hrópa heróp gegn kommúnisma og Sovétinu. En hluti af leiðara Morgunblaðsins daginn sem ég fæddist er þó um Austurlönd. Hann er svona:
Sofandi lönd
Á skammri stund skipast veður í lofti. Á einum degi er tveimur einvöldum Arabaríkjanna velt úr valdastóli. - Byltingarráðið egypzka sviftir Naguib öllum mannvirðingum og setur hann í stofufangelsi. Uppreisn sýrlenzkra hersins fellir Shishakly einræðisherra, svo að hann kemst naumlega undan á flótta.
Slíkir atburðir eru að vísu lítið nýnæmi í Araba og múhameðstrúarlöndunum í Vestur-Asíu og Afríku. Hver uppreisnin hefur rekið aðra í Sýrlandi og Egyptalandi. Og enn er mönnum í fersku minni atburðirnir í Persíu, þar sem Mossadek hrifsaði smám saman alræðisvald í sínar hendur og var svo að lokum steypt af stóli.
Ástandið í þessum múhameðstrúarlöndum er alþjóðlega alvarlegt, vegna þess að á næsta leiti hlakkar í Rússum vegna þessarar pólitísku óreiðu. Þeir vænta þess að afleiðingin verði algert öngþveiti og auðvelt að ná yfirráðum á þessu þýðingarmikla svæði heimsins. Hvergi í heiminum beita kommúnistar eins áróðri sínum sem þarna og þeir munu vissulega ekki sleppa neinu tækifæri til að efla völd sín.
Arabalöndin eru sofandi lönd.
Þau dveljast enn á sviði miðaldanna. Gamalt og úrelt lénsskipulag er þar enn við ríkjum, fáeinir höfðingjar deila um völdin meðan allur þorri íbúanna lifir við sárustu neyð. - Menntun og menning er á furðulega lágu stigi og sjúkdómar herja fólkið. Flestum þessum ríkjum hefur boðizt aðstoð frá Vesturlöndum um framkvæmdir til að bæta kjör alls almennings, en þetta hefur komið að minna gagni en skyldi vegna innnalandsástandsins. Sem dæmi má nefna að Arabía hefur á síðustu árum fengið ógrynni fjár í olíugreiðslur, sem nota hefði mátt til að gerbreyta kjörum fólksins. En höfðingjarnir hafa sóað miklu af þessum fjármunum í óhófseyðslu.
Vesturlandaríki þau sem mest skipti hafa við þetta svæði telja enn sem fyrr mjög mikilvægt fyrir allan umheiminn að vekja múhameðslöndin af þyrnirósasvefni miðaldanna. Það má og benda á að eitt ríkið hefur vaknað, þar sem er Tyrkland.
Mér sýnist það helst hafa breyst í heimsmyndinni frá því að ég fæddist og þangað til litli drengurinn í Brekkukoti fæddist að núna eru miðstýrðu Sovétríkin engin ógn - já ógnin er eiginlega meiri af að þar sé of mikill glundroði. Rússlandsforseti, Bretlandsforseti og Bandaríkjaforseti virðast einhuga um það sem kallað er "the international war on terror".
12.11.04
Kosningarétt fyrir börn strax... takk!!!
Ég gæti ekki verið meira sammála Torfa Tulinius og öðrum sem töluðu á hugvísindaþingi Hí nýlega og færðu rök fyrir því að börn ættu að hafa kosningarétt.
Ef börn væru með kosningarétt þá myndi ekki yfir 40 þúsund manna hópur barna og unglinga og kennara hafa verið í verkfalli í næstum tvo mánuði og ef börn væru með kosningarétt þá hefði verið meiri pressa í þessu verkfalli og viðsemjendur ekki dirfst að bjóða fólki sem var búið að þreygja langt verkfall næstum sama samning og var á borðinu í upphafi og ef börn væru með kosningarétt þá myndi sáttasemjari gera meiri skurk í málum en að boða til funda með tveggja vikna millibili. Og ef börn væru með kosningarétt þá myndi hið háa Alþingi sem núna hefur pínt kennara aftur til starfa hafa lobbíað fyrir þessum stóra kjósendahóp sem á framtíðina undir hvernig tekst til með menntunina og einn stór partur af því er að bjóða kennurum sómasamleg laun.
Ég gæti ekki verið meira sammála Torfa Tulinius og öðrum sem töluðu á hugvísindaþingi Hí nýlega og færðu rök fyrir því að börn ættu að hafa kosningarétt.
Ef börn væru með kosningarétt þá myndi ekki yfir 40 þúsund manna hópur barna og unglinga og kennara hafa verið í verkfalli í næstum tvo mánuði og ef börn væru með kosningarétt þá hefði verið meiri pressa í þessu verkfalli og viðsemjendur ekki dirfst að bjóða fólki sem var búið að þreygja langt verkfall næstum sama samning og var á borðinu í upphafi og ef börn væru með kosningarétt þá myndi sáttasemjari gera meiri skurk í málum en að boða til funda með tveggja vikna millibili. Og ef börn væru með kosningarétt þá myndi hið háa Alþingi sem núna hefur pínt kennara aftur til starfa hafa lobbíað fyrir þessum stóra kjósendahóp sem á framtíðina undir hvernig tekst til með menntunina og einn stór partur af því er að bjóða kennurum sómasamleg laun.
8.11.04
Púður, súkkulaði og bækur
Fæða fyrir heilann
Hugleiðing um nýlegar snyrtivöruauglýsingar, hip-hop fataauglýsingar og súkkulaðiauglýsingar.
Tákn og ímyndir í auglýsingum er mál nútímans til að koma mikilvægum skilaboðum og boðskap til almennings. Ég vek athygli á splúnkunýrri auglýsingaherferð fyrir hinum frábærum snyrtivörum Cachez sem eru afar góðar til að hylja bauga og áverka. Það er Amnesty í Bretlandi sem stendur fyrir þeirri
auglýsingaherferð og mér skilst að núna í nóvember verði í neðanjarðarlestum í London auglýsingaplaköt um þessar snyrtivörur, sjá nánar á vefslóð:
http://www.problemwhatproblem.com
http://www.amnesty.org.uk/svaw/pwp
Skilaboðin í auglýsingum er oft flókin og margræð - samt þannig að þau hitti fyrir markhópinn og ímyndin brennist inn í huga viðtakenda. Ég held að ein magnaðasta auglýsing sem ég hef séð hafi verið Willie Horton sjónvarpsauglýsingin í kosningabaráttu Bush eldri og Dukakis 1988 . Í þeirri frægu og illræmdu auglýsingu var Dukakis ásakaður um linkind gagnvart glæpamönnum og ennþá hljómar í eyrum mér hljóðið í fangelsishliðunum þar sem fangar fóru út og inn.
Önnur mögnuð auglýsing var oft sýnt í sjónvarpi þeim tíma sem ég bjó í USA 1988-1990. Þar i var egg brotið og spælt á pönnu. Þetta var áróður á móti eiturlyfjum. Eggið var heilinn og spælegg sem kraumar á pönnu sýndi hvernig eiturlyf fara með heilann. Þessi "This is your brain on drugs" er talin vera ein áhrifamesta auglýsing allra tíma. Eftir þessa auglýsingu sé ég alltaf heilann fyrir mér sem egg og skipti fólki í steiktum heila, harðsoðin egg, spælegg og fúlegg.
En það sjá ekki allir heilann fyrir sér sem fjöregg sem sumir fara illa með og steikja á pönnu. Það sést vel í auglýsingaherferðinni "Read Books, Get Brain". Hér er eitt af plakötunum frá þeirri herferð.
Þetta plakat virðist nú ansi sakleysislegt - virðist vera einhvers konar átak til að fá ungt fólk til að lesa bækur. Mjög gott náttúrulega á þessum síðustu og verstu tímum þegar allt liðið hengur bara hérna á Netinu og les ekkert á Borgarbókasafninu. Enda var þetta plakat sett á strætisvagna og hengt upp í strætóskýlum í Miami, Chicago, Los Angeles, Detroit, San Francisco og Philadelphiu.
En þetta er bara ekki auglýsing to að örva bóklestur. Þetta er klám og kóðað þannig að hin klámfengnu skilaboð komist bara til viðtakenda, ungs fólks í stórborgum - en aðrir skilji ekkert.
Sjá nánar grein í nydailynews 5. nóvember 2004.
Samgönguyfirvöld í New York voru í sjöunda himni þegar hip-hop klæðaframleiðandinn Akademiks vildi auglýsa á strætisvögnum og hvetja ungt fólk til að lesa. En þetta var bara hálfsögð saga. Núna hafa auglýsingarnar verið rifnar niður því það vakti svo sannarlega ekki fyrir auglýsandanum að stuðla að læsi. Markmiðið var að nota kóðað mál til að ná til markhópsins og skerpa skilin milli þeirra sem skilja skilaboðin og eru þannig hipp-og-kúl og hinna sem ekkert fatta. Markmiðið var þannig óbeint að gera gys af þeim sem ekki eru innvígðir - þeim sem eru ekki læsir á skilaboðin. Það kom nefnilega í ljós að slagorðið sem hefur verið á 200 strætisvögnum "Read books, get brain" er slanguryrði fyrir munnmök. Þetta er þrælútpælt hjá fatalínunni:
Sumir halda því fram að "Not for girls" súkkulaðiauglýsingin frá Nestle sem birtist nýlega á heilsíðu í Morgunblaðinu sé saklaust grín og við femínistar sem ekki sjáum glensið í þessu séum að taka okkur of alvarlega. En auglýsingin er ekkert grín, þetta er útpæld markaðsetning á vöru að undangenginni markaðsrannsókn eins og tíðkast í heimi auglýsinga og ímynda. Heilsíðuauglýsing í Morgunblaðinu kostar heilmikið og í þessu tilviki er erlend markaðshugmynd flutt tilbúin inn til Íslands. Af því hún hefur virkað erlendis og væntanlega af því að söluaðilar telja að hún virki hérna.
Það er aðalþemað í þessari auglýsingu að um sé að ræða vöru sem er "not for girls" og það er tilgangur að 1) hamra á mismuni milli kynjanna (svona eins og leikritið Hellisbúinn) og 2) snúast gegn öllu sem femínismi stendur fyrir. Ég læt hér fylgja með tilvitnun úr markaðskönnun (Sjá hérna pdf skjal) :
Hence, the campaign. Its objective was "to reclaim Yorkie as the chocolate for men." Its research revealed "key consumer insights":
"1. Society is moving towards 're-genderization'. Beyond feminism and beyond androgyny, people are examining the different values men and women can bring to a society: 'Vive la différence'. Men love being men - and women appreciate and/or are amused by the differences. Coupled with this is increasing gender equality. PC boundaries have therefore changed and humour is once again exploring 'men being men'
"2. The rise of feminism has led to a decreased role for men today. The media are constantly reminding us of the increasing success of women in today's society. Whether it's better reading ability of girls at primary school or female graduates now getting better degrees than men, the rise of the woman, particularly to men, seems unstoppable. With women now having the gall even to drink pints (of Guinness!), you have to agree with one respondent who said, 'There aren't many things a man can look at and say, "that's for me".'"
Öll markaðssetning á þessari Nestle súkkulaðitegund er í andanum "not for girls" og það er reynt að skapa umtal. Þannig hafa svona súkkulaðistykki verið gefin t.d. á neðanjarðarstöðvum en þá passað að gefa bara strákum en skilja stelpur út undan. Skilaboðin eru skýr frá Nestle. Í markaðskönnunum hefur verið fundið inn á að það selur súkkulaði að höfða til öryggisleysis drengja varðandi eigið kynhlutverk í heimi þar sem hefðbundin kynhlutverk eru að rakna upp - og það er gert með því að hamra inn að kynhlutverkin séu eins og þau hafa alltaf verið "men will be men".
Ég held að sumar auglýsingar séu áhrifaríkar vegna þess að þær segja markhópnum það sem hann vill heyra. Ég held að auglýsingar séu áhrifaríkar vegna þess að þær hugga þá sem auglýsingar beinast að og benda á "quick fix". Að fá sér súkkulaðistykki. Að hlægja að Hellisbúanum og samsama sig þeirri heimsmynd sem það leikrit miðlar. Heimsmynd eðlishyggju og heimsmynd þar sem kynhlutverk eru skýr. Og það er ekki svo mikill munur á þeirri heimsmynd sem kemur fram í auglýsingunni "read books get brain" og auglýsingum um "not for girls" súkkulaði. Í báðum er bullandi kvenfyrirlitning og svona "þú-skalt-ekki-halda-að-þú-sért-eitthvað" viðhorf til stúlkna.
Ég er að safna saman slóðum í plaköt gegn kynbundu ofbeldi á þráð á femínistaspjallinu. Ég held að besta leiðin í stöðunni sé að tileinka sér og læra táknmál auglýsinga og beita því eins og Amnesty púðurauglýsingarnar gera. Það er þannig púður sem þarf sem sprengiefni.
Fæða fyrir heilann
Hugleiðing um nýlegar snyrtivöruauglýsingar, hip-hop fataauglýsingar og súkkulaðiauglýsingar.
Tákn og ímyndir í auglýsingum er mál nútímans til að koma mikilvægum skilaboðum og boðskap til almennings. Ég vek athygli á splúnkunýrri auglýsingaherferð fyrir hinum frábærum snyrtivörum Cachez sem eru afar góðar til að hylja bauga og áverka. Það er Amnesty í Bretlandi sem stendur fyrir þeirri
auglýsingaherferð og mér skilst að núna í nóvember verði í neðanjarðarlestum í London auglýsingaplaköt um þessar snyrtivörur, sjá nánar á vefslóð:
http://www.problemwhatproblem.com
http://www.amnesty.org.uk/svaw/pwp
Skilaboðin í auglýsingum er oft flókin og margræð - samt þannig að þau hitti fyrir markhópinn og ímyndin brennist inn í huga viðtakenda. Ég held að ein magnaðasta auglýsing sem ég hef séð hafi verið Willie Horton sjónvarpsauglýsingin í kosningabaráttu Bush eldri og Dukakis 1988 . Í þeirri frægu og illræmdu auglýsingu var Dukakis ásakaður um linkind gagnvart glæpamönnum og ennþá hljómar í eyrum mér hljóðið í fangelsishliðunum þar sem fangar fóru út og inn.
Önnur mögnuð auglýsing var oft sýnt í sjónvarpi þeim tíma sem ég bjó í USA 1988-1990. Þar i var egg brotið og spælt á pönnu. Þetta var áróður á móti eiturlyfjum. Eggið var heilinn og spælegg sem kraumar á pönnu sýndi hvernig eiturlyf fara með heilann. Þessi "This is your brain on drugs" er talin vera ein áhrifamesta auglýsing allra tíma. Eftir þessa auglýsingu sé ég alltaf heilann fyrir mér sem egg og skipti fólki í steiktum heila, harðsoðin egg, spælegg og fúlegg.
En það sjá ekki allir heilann fyrir sér sem fjöregg sem sumir fara illa með og steikja á pönnu. Það sést vel í auglýsingaherferðinni "Read Books, Get Brain". Hér er eitt af plakötunum frá þeirri herferð.
Þetta plakat virðist nú ansi sakleysislegt - virðist vera einhvers konar átak til að fá ungt fólk til að lesa bækur. Mjög gott náttúrulega á þessum síðustu og verstu tímum þegar allt liðið hengur bara hérna á Netinu og les ekkert á Borgarbókasafninu. Enda var þetta plakat sett á strætisvagna og hengt upp í strætóskýlum í Miami, Chicago, Los Angeles, Detroit, San Francisco og Philadelphiu.
En þetta er bara ekki auglýsing to að örva bóklestur. Þetta er klám og kóðað þannig að hin klámfengnu skilaboð komist bara til viðtakenda, ungs fólks í stórborgum - en aðrir skilji ekkert.
Sjá nánar grein í nydailynews 5. nóvember 2004.
Samgönguyfirvöld í New York voru í sjöunda himni þegar hip-hop klæðaframleiðandinn Akademiks vildi auglýsa á strætisvögnum og hvetja ungt fólk til að lesa. En þetta var bara hálfsögð saga. Núna hafa auglýsingarnar verið rifnar niður því það vakti svo sannarlega ekki fyrir auglýsandanum að stuðla að læsi. Markmiðið var að nota kóðað mál til að ná til markhópsins og skerpa skilin milli þeirra sem skilja skilaboðin og eru þannig hipp-og-kúl og hinna sem ekkert fatta. Markmiðið var þannig óbeint að gera gys af þeim sem ekki eru innvígðir - þeim sem eru ekki læsir á skilaboðin. Það kom nefnilega í ljós að slagorðið sem hefur verið á 200 strætisvögnum "Read books, get brain" er slanguryrði fyrir munnmök. Þetta er þrælútpælt hjá fatalínunni:
"We knew this," fessed up Anthony Harrison, Akademiks' ad designer. "It's coded language, city slang. Teens know what it means but the general public doesn't."
Þegar plakötin eru lesin eins og þau eru hugsuð fyrir markhópinn þá endurspegla þau hlutverk stúlkna sem aðila sem er til sýnis og þjónustar karlmenn. Meira segja fatnaðurinn endurspeglar það rými sem stúlkur hafa. Fatnaður stúlkna er reyrður eins og fjötrar, þær krjúpa og eru til þjónustu reiðubúnar. Á sumum plakötunum er mynd af ungum karlmönnum í fráhnepptum skyrtum, víðum peysum og gallabuxum í yfirstærðum og myndir af konum í níðþröngum kynæsandi klæðnaði. Í einni auglýsingin er mynd af ungum karlmanni að lesa bók og hálber stúlka situr í kjöltu hans. Ein auglýsingin er af konu í eggjandi búningi sem krýpur á hnjánum og heldur á opinni bók. Hún er ekki að lesa bókina.
Sjá nánar um málið í þessari grein í Guardian:
Guardian: Rauncy bus ads a no-brainer
Sumir halda því fram að "Not for girls" súkkulaðiauglýsingin frá Nestle sem birtist nýlega á heilsíðu í Morgunblaðinu sé saklaust grín og við femínistar sem ekki sjáum glensið í þessu séum að taka okkur of alvarlega. En auglýsingin er ekkert grín, þetta er útpæld markaðsetning á vöru að undangenginni markaðsrannsókn eins og tíðkast í heimi auglýsinga og ímynda. Heilsíðuauglýsing í Morgunblaðinu kostar heilmikið og í þessu tilviki er erlend markaðshugmynd flutt tilbúin inn til Íslands. Af því hún hefur virkað erlendis og væntanlega af því að söluaðilar telja að hún virki hérna.
Það er aðalþemað í þessari auglýsingu að um sé að ræða vöru sem er "not for girls" og það er tilgangur að 1) hamra á mismuni milli kynjanna (svona eins og leikritið Hellisbúinn) og 2) snúast gegn öllu sem femínismi stendur fyrir. Ég læt hér fylgja með tilvitnun úr markaðskönnun (Sjá hérna pdf skjal) :
Hence, the campaign. Its objective was "to reclaim Yorkie as the chocolate for men." Its research revealed "key consumer insights":
"1. Society is moving towards 're-genderization'. Beyond feminism and beyond androgyny, people are examining the different values men and women can bring to a society: 'Vive la différence'. Men love being men - and women appreciate and/or are amused by the differences. Coupled with this is increasing gender equality. PC boundaries have therefore changed and humour is once again exploring 'men being men'
"2. The rise of feminism has led to a decreased role for men today. The media are constantly reminding us of the increasing success of women in today's society. Whether it's better reading ability of girls at primary school or female graduates now getting better degrees than men, the rise of the woman, particularly to men, seems unstoppable. With women now having the gall even to drink pints (of Guinness!), you have to agree with one respondent who said, 'There aren't many things a man can look at and say, "that's for me".'"
Öll markaðssetning á þessari Nestle súkkulaðitegund er í andanum "not for girls" og það er reynt að skapa umtal. Þannig hafa svona súkkulaðistykki verið gefin t.d. á neðanjarðarstöðvum en þá passað að gefa bara strákum en skilja stelpur út undan. Skilaboðin eru skýr frá Nestle. Í markaðskönnunum hefur verið fundið inn á að það selur súkkulaði að höfða til öryggisleysis drengja varðandi eigið kynhlutverk í heimi þar sem hefðbundin kynhlutverk eru að rakna upp - og það er gert með því að hamra inn að kynhlutverkin séu eins og þau hafa alltaf verið "men will be men".
Ég held að sumar auglýsingar séu áhrifaríkar vegna þess að þær segja markhópnum það sem hann vill heyra. Ég held að auglýsingar séu áhrifaríkar vegna þess að þær hugga þá sem auglýsingar beinast að og benda á "quick fix". Að fá sér súkkulaðistykki. Að hlægja að Hellisbúanum og samsama sig þeirri heimsmynd sem það leikrit miðlar. Heimsmynd eðlishyggju og heimsmynd þar sem kynhlutverk eru skýr. Og það er ekki svo mikill munur á þeirri heimsmynd sem kemur fram í auglýsingunni "read books get brain" og auglýsingum um "not for girls" súkkulaði. Í báðum er bullandi kvenfyrirlitning og svona "þú-skalt-ekki-halda-að-þú-sért-eitthvað" viðhorf til stúlkna.
Ég er að safna saman slóðum í plaköt gegn kynbundu ofbeldi á þráð á femínistaspjallinu. Ég held að besta leiðin í stöðunni sé að tileinka sér og læra táknmál auglýsinga og beita því eins og Amnesty púðurauglýsingarnar gera. Það er þannig púður sem þarf sem sprengiefni.
2.11.04
Kosningamaskínan í USA
Spennandi að fylgjast með forsetakosningunum og ekki síst hvernig þeim gengur við það sem margir kalla rafrænt lýðræði. Það hafa gegnum tíðina verið fundnar um ýmsar bráðsnjallar og tæknilega fullkomnar kosningavélar og núna í dag munu sum fylki bjóða upp á rafrænar kosningavélar, hér er fyndið vídeóklipp um hvernig þessar kosningavélar vinna núna árið 2004 . Þetta er náttúrulega stór munur á milli kosninga, miklu auðveldara og skýrara fyrir kjósandann og gaman að skoða muninn frá kosningunum 2000 en þær voru með gamaldagslagi, svona kjörseðlum sem párað var á, svona eins og þessi:
Spennandi að fylgjast með forsetakosningunum og ekki síst hvernig þeim gengur við það sem margir kalla rafrænt lýðræði. Það hafa gegnum tíðina verið fundnar um ýmsar bráðsnjallar og tæknilega fullkomnar kosningavélar og núna í dag munu sum fylki bjóða upp á rafrænar kosningavélar, hér er fyndið vídeóklipp um hvernig þessar kosningavélar vinna núna árið 2004 . Þetta er náttúrulega stór munur á milli kosninga, miklu auðveldara og skýrara fyrir kjósandann og gaman að skoða muninn frá kosningunum 2000 en þær voru með gamaldagslagi, svona kjörseðlum sem párað var á, svona eins og þessi:
1.11.04
Fjölmiðlanemar og blogg
Ég sá þessa setningu á bloggi nemanda í fjölmiðlafræði:
En er ástæða til að óttast það sem maður segir í dag eftir 20 ár? Ég held satt best að segja að það sé miklu meiri ástæða til að óttast að verða ósýnilegur og undir hulinshjálmi í samfélagi morgundagsins - og þeir sem leiða hjá sér samskiptaverkfæri og tjáningarform nútímans eru ekki vel undirbúnir undir framtíðina. Allra síst í fjölmiðlun. Þeir sem eru ósýnilegir í orðræðu samfélagsins hætta líka á að vera valdalausir. Í mörgum löndum er einmitt reynt að gera ákveðna hópa ósýnilega t.d. í Saudi Arabíu þar sem konur fengu til skamms tíma ekki persónuskilríki og í sumum strangmúslimaríkjum verða konur að hylja sig kufli. Talibanar settu í lög að konur ættu að læðast um eins og konan sem kynti ofninn í kvæðinu eftir Davíð.
Sennilega munum við eftir tuttugu ár gjarnan vilja orna okkur við minningar um veröld sem var og verðum bara fegin ef við höfum blogg eða dagbók frá liðnum tíma. Kannski rifja upp tímann þegar bloggin voru einu óháðu miðlarnir á Íslandi, tímann þegar Baugur átti allt annað.
Ég sá þessa setningu á bloggi nemanda í fjölmiðlafræði:
"Ég var að koma úr tíma (fjölmiðlafræði) og þar var verið að tala um blogg..hverjir blogga og af hverju..nú, svo spurði kennarinn hvort að einhverjir blogguðu og ég náttúrulega játti því...sem eina manneskjan í bekknum sem blogga...og þá spurði kennarinn hvort að ég væri tilbúin að taka ábyrgð á því sem ég er að skrifa eftir 20 ár...20 ár...ég er ekkert viss um að ég sé tilbúin til þess..."Hér les ég milli línanna að blogg er ekki í hávegum haft í fjölmiðlafræði. Ætli það sé út af því að svoleiðis margradda, persónuleg og óritstýrð miðlun er framandi fyrir þá sem líta eingöngu á fjölmiðla sem eitthverja miðstöð þar sem ritrýndu efni er útvarpað eða dreift til fjöldans. En þetta er afar leiðandi spurning hjá kennaranum. Af hverju snýr hann sér ekki að nemanda sem ekki er með blogg og spyr hvort hann geri sér grein fyrir afleiðingum þess að vera ósýnilegur og reyna ekki að öðlast ritfærni í samræðu við sjálfan sig? Af hverju eru ekki allir í fjölmiðlafræði með blogg? Þetta er aðgengilegt, ódýrt og einfalt verkfæri til að skrá persónulega þroskasögu - sem einn part af portfolíó mati. Þetta er líka miðlun sem er mjög í takt við tímann og póstmoderniskan hugsunarhátt í heimi innsprengingarinnar. Útvarpaðir miðlar og prentmiðlar sem eru eins og gjallarhorn í eigu þeirra sem hafa völdin hentuðu ákaflega vel í miðstýrðu verksmiðjusamfélagi síðustu aldar, það var ágæt leið til að koma boðum til fjöldans. Og það er reyndar ágæt leið til að halda völdunum annó 2004 því ennþá er það bara lítill hluti af fólkinu í landinu sem tjáir sig á Netinu og netmiðlun hefur ennþá ekki haft afgerandi áhrif á stjórnmálin. En það eru ýmis teikn sem benda til að það sé að breytast. Það þarf ekki annað en að fara yfir þá umræðu sem hæst er í samfélaginu - og sjá að nú er ekki lengur þannig að netumræðan tekur upp það sem er í fjölmiðlum og ræðir það - heldur er það æ oftar í hina áttina. Það er því glappaskot hjá fjölmiðlanemum nútímans ef þeir skoða ekki vel og prófa blogg sem eina tegund af miðlun. Bloggmiðlun er miklu nær þeirri miðlun sem verður ríkjandi í framtíðinni og svona "communities of practice", svona sjálfstýrðum laustengdum hópum þar sem hópurinn eða samfélagið er vitrara og flóknara en einstaklingarnir. Þetta er svona eins og maurabú þar sem sú heild er vél sem getur framkvæmt flóknari og vitrænni hluti en einstakir maurar.
En er ástæða til að óttast það sem maður segir í dag eftir 20 ár? Ég held satt best að segja að það sé miklu meiri ástæða til að óttast að verða ósýnilegur og undir hulinshjálmi í samfélagi morgundagsins - og þeir sem leiða hjá sér samskiptaverkfæri og tjáningarform nútímans eru ekki vel undirbúnir undir framtíðina. Allra síst í fjölmiðlun. Þeir sem eru ósýnilegir í orðræðu samfélagsins hætta líka á að vera valdalausir. Í mörgum löndum er einmitt reynt að gera ákveðna hópa ósýnilega t.d. í Saudi Arabíu þar sem konur fengu til skamms tíma ekki persónuskilríki og í sumum strangmúslimaríkjum verða konur að hylja sig kufli. Talibanar settu í lög að konur ættu að læðast um eins og konan sem kynti ofninn í kvæðinu eftir Davíð.
Sennilega munum við eftir tuttugu ár gjarnan vilja orna okkur við minningar um veröld sem var og verðum bara fegin ef við höfum blogg eða dagbók frá liðnum tíma. Kannski rifja upp tímann þegar bloggin voru einu óháðu miðlarnir á Íslandi, tímann þegar Baugur átti allt annað.
24.10.04
Þessi dagur í sögunni
24. október er einhvers konar minningadagur. Þann dag var kvennafrídagurinn 1975 og útifundurinn stóri í miðbænum. Þess vegna var Kvenréttindafélagið með ræðumaraþon í Kringlunni og þess vegna var Kvennasögusafnið með umræður og sýningu í Þjóðarbókhlöðunni. Ég mætti á hvort tvegga og talaði í korter á ræðumaraþoninu og flutti þar líka eitt ljóð. Það voru náttúrulega ekki margir í Kringlunni milli ellefu og tólf á sunnudeginum 24. október en þetta var ekki spurning um að ná til fjöldans. Bara spurning um að tjá sig. Ég ákvað að fara á Netið og skoða hefði gerst þennan dag 24. október í mannkynssögunni og splæsa því svo saman á korterinu mínu.
Ég sneri saman þessa fjóra atburði:
1. Símskeyti sent stranda á milli
Það var 24. október árið 1861 sem fyrsta símskeytið var sent milli austur- og vesturstrandar Bandaríkjanna sem er 2000 mílna leið. Þessi tækninýjung Morse gerði fljótt úrelt hraðboðakerfi með hestum "pony express" sem hafði verið hraðvirkasta boðskiptaleiðin og tók 10 til 16 daga.
2. Sameinuðu þjóðirnar stofnaðar
Svo var 24. október 1945 sem stofnsáttmáli Sameinuðu þjóðanna gekk í gildi. Markmið þeirra var að vinna að friði og samvinnu milli þjóða, eftir tvær blóðugar heimstyrjaldir.
3. Verðbréfamarkaður hrynur í New York
24. október 1929 er kallaður Black Thursday eða Wall Street Crash því þann dag hrundi verðbréfamarkaðurinn og heimskreppan hófst. Verðbréf voru fyrir þann tíma í svimandi háu verði og almenningur fjárfesti grimmt í hlutabréfum. Skyndilega hóft keðjuverkun, allir reyndu að selja bréfin á sama tíma og bréfin urðu verðlaus.
4. Kvennafrídagurinn á Íslandi
Sameinuðu þjóðirnar helguðu árið 1975 málefnum kvenna. Hér á Íslandi sameinuðust ýmis kvennasamtök í því 24. október að halda útifund og fá konur til að leggja niður vinnu þennan dag. Þeta er talinn einn stærsti útifundur Íslandssögunnar og langflestar konur lögðu niður vinnu.
Ég splæsti saman þessa fjóra atburði - símskeyti sem gerðu mögulegt að senda boð gegnum málmþræði, alþjóðavettvang til að vinna að friði og samvinnu milli þjóða, verðbréfahrun og kvennafrídag. Allir þessir atburðir voru kveikjur og höfðu stórkostleg áhrif.
Næst á eftir mér í ræðumaraþoninu var Anna formaður Kvenfélags Eyrarbakka og hún las uppáhaldsljóðið sitt, ljóðið um konuna sem kyndir ofninn sinn. Svo lagði hún út af ljóðinu og spurði hvort verið gæti að samfélagið vildi ekki að konur hefðu rödd, hvort allt miðaðist að því að því að fá konur til að skrifa í öskuna öll sín bestu ljóð. Ég tendraðist upp við þetta og sté aftur í pontu og fór með ljóð eftir mig. Þetta eina sem ég hef birt. Það er ljóðið Eldborg og þar er stundum baráttuljóð. En ég skrifa ekki í öskuna. Ég skrifa á blogg.
24. október er einhvers konar minningadagur. Þann dag var kvennafrídagurinn 1975 og útifundurinn stóri í miðbænum. Þess vegna var Kvenréttindafélagið með ræðumaraþon í Kringlunni og þess vegna var Kvennasögusafnið með umræður og sýningu í Þjóðarbókhlöðunni. Ég mætti á hvort tvegga og talaði í korter á ræðumaraþoninu og flutti þar líka eitt ljóð. Það voru náttúrulega ekki margir í Kringlunni milli ellefu og tólf á sunnudeginum 24. október en þetta var ekki spurning um að ná til fjöldans. Bara spurning um að tjá sig. Ég ákvað að fara á Netið og skoða hefði gerst þennan dag 24. október í mannkynssögunni og splæsa því svo saman á korterinu mínu.
Ég sneri saman þessa fjóra atburði:
1. Símskeyti sent stranda á milli
Það var 24. október árið 1861 sem fyrsta símskeytið var sent milli austur- og vesturstrandar Bandaríkjanna sem er 2000 mílna leið. Þessi tækninýjung Morse gerði fljótt úrelt hraðboðakerfi með hestum "pony express" sem hafði verið hraðvirkasta boðskiptaleiðin og tók 10 til 16 daga.
2. Sameinuðu þjóðirnar stofnaðar
Svo var 24. október 1945 sem stofnsáttmáli Sameinuðu þjóðanna gekk í gildi. Markmið þeirra var að vinna að friði og samvinnu milli þjóða, eftir tvær blóðugar heimstyrjaldir.
3. Verðbréfamarkaður hrynur í New York
24. október 1929 er kallaður Black Thursday eða Wall Street Crash því þann dag hrundi verðbréfamarkaðurinn og heimskreppan hófst. Verðbréf voru fyrir þann tíma í svimandi háu verði og almenningur fjárfesti grimmt í hlutabréfum. Skyndilega hóft keðjuverkun, allir reyndu að selja bréfin á sama tíma og bréfin urðu verðlaus.
4. Kvennafrídagurinn á Íslandi
Sameinuðu þjóðirnar helguðu árið 1975 málefnum kvenna. Hér á Íslandi sameinuðust ýmis kvennasamtök í því 24. október að halda útifund og fá konur til að leggja niður vinnu þennan dag. Þeta er talinn einn stærsti útifundur Íslandssögunnar og langflestar konur lögðu niður vinnu.
Ég splæsti saman þessa fjóra atburði - símskeyti sem gerðu mögulegt að senda boð gegnum málmþræði, alþjóðavettvang til að vinna að friði og samvinnu milli þjóða, verðbréfahrun og kvennafrídag. Allir þessir atburðir voru kveikjur og höfðu stórkostleg áhrif.
Næst á eftir mér í ræðumaraþoninu var Anna formaður Kvenfélags Eyrarbakka og hún las uppáhaldsljóðið sitt, ljóðið um konuna sem kyndir ofninn sinn. Svo lagði hún út af ljóðinu og spurði hvort verið gæti að samfélagið vildi ekki að konur hefðu rödd, hvort allt miðaðist að því að því að fá konur til að skrifa í öskuna öll sín bestu ljóð. Ég tendraðist upp við þetta og sté aftur í pontu og fór með ljóð eftir mig. Þetta eina sem ég hef birt. Það er ljóðið Eldborg og þar er stundum baráttuljóð. En ég skrifa ekki í öskuna. Ég skrifa á blogg.
21.10.04
Aumastir allra
er nafnið á einu riti Ólafíu Jóhannsdóttur sem í öðru riti lýsti upp leiðina frá myrkri til ljóss. Hvað hefði Ólafía gert í Reykjavík nútímans, hún sem fyrir meira en öld stóð á peysufötunum fyrir utan rónastaðinn Svínastíuna og talaði um fyrir rónunum. Hún sem bjó meðal vændiskvenna og djúpt sokkinna fíkla í Kristjaníu og er núna kölluð Ólafía - Nordens Mor Theresa "den ulykkeliges ven".
Væri Ólafía ekki á fullu núna að trampa á viðskiptahugmyndum Geira í Maxims og hefði hún ekki norpað fyrir utan Kjallara Keisarans og Skipper á sínum tíma og væri núna að reyna snúa honum Bjössa og kúnnunum hans í Kaffi Austurstræti til betri vegar? Væri hún væri ekki að fylgjast með dílerunum á Netinu og vísitera e-pilluhallirnar í úthverfunum?
Mér finnst mikið til Ólafíu koma. Ekki bara af því að hún líknaði bágstöddum. Frekar út af því að hún gerði eitthvað til að breyta ástandinu.
er nafnið á einu riti Ólafíu Jóhannsdóttur sem í öðru riti lýsti upp leiðina frá myrkri til ljóss. Hvað hefði Ólafía gert í Reykjavík nútímans, hún sem fyrir meira en öld stóð á peysufötunum fyrir utan rónastaðinn Svínastíuna og talaði um fyrir rónunum. Hún sem bjó meðal vændiskvenna og djúpt sokkinna fíkla í Kristjaníu og er núna kölluð Ólafía - Nordens Mor Theresa "den ulykkeliges ven".
Væri Ólafía ekki á fullu núna að trampa á viðskiptahugmyndum Geira í Maxims og hefði hún ekki norpað fyrir utan Kjallara Keisarans og Skipper á sínum tíma og væri núna að reyna snúa honum Bjössa og kúnnunum hans í Kaffi Austurstræti til betri vegar? Væri hún væri ekki að fylgjast með dílerunum á Netinu og vísitera e-pilluhallirnar í úthverfunum?
Mér finnst mikið til Ólafíu koma. Ekki bara af því að hún líknaði bágstöddum. Frekar út af því að hún gerði eitthvað til að breyta ástandinu.
15.10.04
15 ára afmælið
Kristín Helga varð 15 ára 15. október. Daginn fyrir afmælið var hún í Kringlunni ásamt vinkonum sínum og var valin sem hármódel í Salon Veh kynningu. Það þýddi að hún fór á afmælinu í klippingu og litun hjá erlendum stílista. Svo núna um helgina tekur hún þátt í tveimur sýningum á námsstefnu fyrir fagfólk í háriðnaði, hún þarf að fara eldsnemma um morguninn í förðun og greiðslu því sýningarnar byrja klukkan níu. En Kristín er alsæl með það og finnst ævintýralegt að prófa sig í módelbransanum. Við héldum matarboð á afmælisdaginn. Hér eru myndir af Kristínu Helgu nýklipptri:
Kristín Helga varð 15 ára 15. október. Daginn fyrir afmælið var hún í Kringlunni ásamt vinkonum sínum og var valin sem hármódel í Salon Veh kynningu. Það þýddi að hún fór á afmælinu í klippingu og litun hjá erlendum stílista. Svo núna um helgina tekur hún þátt í tveimur sýningum á námsstefnu fyrir fagfólk í háriðnaði, hún þarf að fara eldsnemma um morguninn í förðun og greiðslu því sýningarnar byrja klukkan níu. En Kristín er alsæl með það og finnst ævintýralegt að prófa sig í módelbransanum. Við héldum matarboð á afmælisdaginn. Hér eru myndir af Kristínu Helgu nýklipptri:
14.10.04
Ætla ekki að æða á stað með rannsókn
Ég er búin að fylgjast með viðbrögðum lögreglunnar frá því að dópsalalistinn hans Björns komst í ljósvakamiðlana. Stöð 2 fjallaði um málið í kvöldfréttum í gær og í dag var þetta í fréttum á Rúv og Bylgjunni. Hér er fréttaskotið sem var í tíufréttum í sjónvarpinu og hér er fréttin í Speglinum á rás 1 fyrr um daginn.
Það er áhugavert að skoða hvernig lögreglan starfar. Ég fékk áhuga á að kynna mér starfshætti lögreglunnar eftir rassíuna í deilismálinu. Ég reyni líka að vera löghlýðinn borgari og aðstoða lögregluna eftir megni.
Mér fannst lögreglan koma afar illa út í viðtalinu í Speglinum.
Ég er búin að fylgjast með viðbrögðum lögreglunnar frá því að dópsalalistinn hans Björns komst í ljósvakamiðlana. Stöð 2 fjallaði um málið í kvöldfréttum í gær og í dag var þetta í fréttum á Rúv og Bylgjunni. Hér er fréttaskotið sem var í tíufréttum í sjónvarpinu og hér er fréttin í Speglinum á rás 1 fyrr um daginn.
Það er áhugavert að skoða hvernig lögreglan starfar. Ég fékk áhuga á að kynna mér starfshætti lögreglunnar eftir rassíuna í deilismálinu. Ég reyni líka að vera löghlýðinn borgari og aðstoða lögregluna eftir megni.
Mér fannst lögreglan koma afar illa út í viðtalinu í Speglinum.
7.10.04
Dópsölulistar og dómstóll götunnar
Ég veit ekki hversu víðfeðm atvinnugrein dópinnflutningur og dópsala er á Íslandi en geri ráð fyrir að þetta sé ábatasöm iðja sem talsvert margir komi að - annað hvort í innflutningi, dreifingu, fjármögnun eða neyslu. Skyldi sá tími koma á Íslandi að dópsalar vitni í tjáningarfrelsi í stjórnarskránni og mótmæli að mega ekki auglýsa eiturlyf og lokka að nýja kúnna? Skyldi sá tími koma á Íslandi að dópsalar verji athafnafrelsi dópista - segi það hluta af frjálsu vali einstaklinga að verða háður fíkn? Skyldi sá tími koma að dópsalar vitni í atvinnufrelsi og hrópi hástöfum um að þeir eigi að hafa rétt á að eitra fyrir öðru fólki.
Fólk safnar ýmsu. Ég safna viðurnefnum en Björn Sigurðsson safnar dópsölum. Hann byrjaði þessa söfnun fyrir fjórum árum þegar Binni bike (af hverju hefur hann viðurnefnið bike?) í Unufellinu rændi syni hans og fór með hann í skottinu upp að Vatnsenda. Þetta var einhvers konar handrukkun sem mun vera orðinn algengur innheimtumáti á Íslandi. Það var brotist inn hjá Birni nýverið og hefur hann farið þá óvenjulegu leið við að upplýsa innbrotið að hann setur safnið sitt dýrmæta að veði. Ef hann fær ekki dótið sitt innan ákveðins frests þá ætlar Björn að opinbera almenningi dóplistann á http://www.dopsalar.tk/
Ég sé ýmislegt athugavert við svona listabirtingu og tjáði mig um það á málverjaþræðinum. Ég vil helst lifa í samfélagi þar sem við treystum ekki á einstaklinga heldur á lögreglu við að upplýsa mál. Og þar sem það er ekki dómstóll götunnar sem dæmir menn heldur dómstólar. Og þar sem sátt ríkir um lög og leikreglur samfélagsins. Ég veit ekki hvort það ríkir sátt um hvernig við lítum á fíkniefni og ég veit ekki einu sinni hvort að íslenska ríkið hefur einhverja stefnu í fíkniefnamálum.
En nýi hæstaréttardómarinn Jón Steinar Gunnlaugsson hefur fundið stefnu ríkisins í fíkniefnamálum og hann er bara ekki sáttur við hana. Hér er brot úr grein sem hann skrifaði Morgunblaðið 10. mars 2oo1:
Það að taka ábyrgð sem neytandi er ekki eingöngu að taka ábyrgð út frá sjálfum sér og meta hvaða afleiðingar neysla hefur á heilsu og lífsstíls manns sjálfs. Það þarf líka að taka ábyrgð á hvaða áhrif manns eigin lífsstíll hefur á samfélagið sem maður lifir í.
En það er auðvelt að segja að fólk í bullandi neyslu eigi að taka ábyrgð á eigin lífi. Það bara virkar ekki. Og ég hef ekki séð það virka neitt í sambandi við áfengi sem nota bene er stórhættulegt og samfélagsfjandsamlegt fíkniefni. Því síður hef ég séð það virka varðandi tóbak. Fólki sem er undirlagt af fíkn er ekki sjálfrátt. Eina sem mér hefur virst virka er að takmarka aðgengi í fíkniefni og gera neysluna erfiðari.
Ég veit ekki hversu víðfeðm atvinnugrein dópinnflutningur og dópsala er á Íslandi en geri ráð fyrir að þetta sé ábatasöm iðja sem talsvert margir komi að - annað hvort í innflutningi, dreifingu, fjármögnun eða neyslu. Skyldi sá tími koma á Íslandi að dópsalar vitni í tjáningarfrelsi í stjórnarskránni og mótmæli að mega ekki auglýsa eiturlyf og lokka að nýja kúnna? Skyldi sá tími koma á Íslandi að dópsalar verji athafnafrelsi dópista - segi það hluta af frjálsu vali einstaklinga að verða háður fíkn? Skyldi sá tími koma að dópsalar vitni í atvinnufrelsi og hrópi hástöfum um að þeir eigi að hafa rétt á að eitra fyrir öðru fólki.
Fólk safnar ýmsu. Ég safna viðurnefnum en Björn Sigurðsson safnar dópsölum. Hann byrjaði þessa söfnun fyrir fjórum árum þegar Binni bike (af hverju hefur hann viðurnefnið bike?) í Unufellinu rændi syni hans og fór með hann í skottinu upp að Vatnsenda. Þetta var einhvers konar handrukkun sem mun vera orðinn algengur innheimtumáti á Íslandi. Það var brotist inn hjá Birni nýverið og hefur hann farið þá óvenjulegu leið við að upplýsa innbrotið að hann setur safnið sitt dýrmæta að veði. Ef hann fær ekki dótið sitt innan ákveðins frests þá ætlar Björn að opinbera almenningi dóplistann á http://www.dopsalar.tk/
Ég sé ýmislegt athugavert við svona listabirtingu og tjáði mig um það á málverjaþræðinum. Ég vil helst lifa í samfélagi þar sem við treystum ekki á einstaklinga heldur á lögreglu við að upplýsa mál. Og þar sem það er ekki dómstóll götunnar sem dæmir menn heldur dómstólar. Og þar sem sátt ríkir um lög og leikreglur samfélagsins. Ég veit ekki hvort það ríkir sátt um hvernig við lítum á fíkniefni og ég veit ekki einu sinni hvort að íslenska ríkið hefur einhverja stefnu í fíkniefnamálum.
En nýi hæstaréttardómarinn Jón Steinar Gunnlaugsson hefur fundið stefnu ríkisins í fíkniefnamálum og hann er bara ekki sáttur við hana. Hér er brot úr grein sem hann skrifaði Morgunblaðið 10. mars 2oo1:
"..Sem dæmi um þjóðfélagsmál sem lýtur lögmálum rétttrúnaðarins er stefna ríkisins í fíkniefnamálum. Þar ríkir sá rétttrúnaður, að herða beri refsingar og löggæslu til að draga úr vandanum. Engu máli skiptir þótt það hafi sýnt sig bæði hér á landi og erlendis, að þessi stefna ber engan árangur. Neyslan fer vaxandi. Auk þess fylgja þessari stefnu ótal óæskilegir fylgifiskar. Fíkniefnaheimurinn er neðanjarðarheimur, þar sem lög og regla gilda ekki í samskiptum manna. Glæpir eru framdir, efnin sem seld eru geta verið blönduð og því miklu hættulegri en ella, ungmenni sem leiðast til neyslu eru gerð að afbrotamönnum o.s.frv. Þar að auki er mikill tvískinnungur fólginn í því að banna fíkniefni en leyfa áfengi. Eina leiðin sem er til þess fallin að minnka bölið sem leiðir af neyslu fíkniefna er sú sama og dugar best gegn áfengisbölinu: Að fá neytendur til að taka sjálfir ábyrgð á lífi sínu..."
Ég er reyndar að mörgu leyti sammála þessum pistli. Það er mikilvægt að fá neytendur til að taka ábyrgð. Það er einmitt aðalröksemdin í vændismálinu - það er að færa ábyrgðina þar sem hún á heima - til viðskipavinarins sem er að kaupa sér aðgang að eymd og niðurlægingu. Og mér finnst ástæða til að fólk sem hefur dómgreind til að hugsa sjálfstætt og neytir fíkniefna sem hluta af einhverju skemmtanahaldi t.d. kókaíns taki ábyrgð og átti sig á því sem það hefur gert með þessari neyslu sinni. Það er ekki langt síðan maður frá fátæku Austur-Evrópulandi dó voveiflega á Íslandi með innyflin full af fíkniefnum og nýverið var annar frá sama landi handtekinn með fíkniefni innvortis. Í fátækustu og stríðsþjáðustu löndum heims t.d. Kólumbíu og Afganistan er stór hluti af gróðurlendi undirlagður undir ópíumrækt og fólkið sem starfar á ópíumökrunum þjáist af ýmsum sjúkdómum sem fylgja eitrinu.Það að taka ábyrgð sem neytandi er ekki eingöngu að taka ábyrgð út frá sjálfum sér og meta hvaða afleiðingar neysla hefur á heilsu og lífsstíls manns sjálfs. Það þarf líka að taka ábyrgð á hvaða áhrif manns eigin lífsstíll hefur á samfélagið sem maður lifir í.
En það er auðvelt að segja að fólk í bullandi neyslu eigi að taka ábyrgð á eigin lífi. Það bara virkar ekki. Og ég hef ekki séð það virka neitt í sambandi við áfengi sem nota bene er stórhættulegt og samfélagsfjandsamlegt fíkniefni. Því síður hef ég séð það virka varðandi tóbak. Fólki sem er undirlagt af fíkn er ekki sjálfrátt. Eina sem mér hefur virst virka er að takmarka aðgengi í fíkniefni og gera neysluna erfiðari.
4.10.04
Stelpan sem passaði afa sinn
Sagan af stelpunni sem passaði afa sinn úr íslenskum samtíma byrjar eins og sagan um stúlkuna Þóru frá Ey eftir Herbjörgu Wassmo. Ég held reyndar að þetta sé sama sagan og ég held að þetta sé ekki saga hinna orðlausu , heldur bara saga sem ekki er hlustað á. En þessi saga berst áfram frá einni kynslóð til annarrar og núna streymir hún frá á bloggsíðum. Stelpan sem passaði afa sinn vakir nú yfir velferð sonar síns. En ég get ekki varist því að hugsa um hver passar hann þegar hann verður orðinn afi.
Sagan af stelpunni sem passaði afa sinn úr íslenskum samtíma byrjar eins og sagan um stúlkuna Þóru frá Ey eftir Herbjörgu Wassmo. Ég held reyndar að þetta sé sama sagan og ég held að þetta sé ekki saga hinna orðlausu , heldur bara saga sem ekki er hlustað á. En þessi saga berst áfram frá einni kynslóð til annarrar og núna streymir hún frá á bloggsíðum. Stelpan sem passaði afa sinn vakir nú yfir velferð sonar síns. En ég get ekki varist því að hugsa um hver passar hann þegar hann verður orðinn afi.
1.10.04
Sniðug RSS veita hjá Mikka vef
Mjög handhægt og þægileg bloggveita hjá Mikkavef, svona eins og Bjarni er með. Takk fyrir þetta.
Mér finnst þetta mjög þægileg og sniðugt. Reyndar þætti mér ennþá sniðugra ef það væri svona kerfi þar sem fólk býr saman til svona veitulista t.d. yfir þá sem deila einhverjum áhugamálum eða þjóðfélagssýn. Segjum t.d. að einhverjir vildu fylgjast með bloggum um jafnréttismál. Ég bjó til smásýnishorn fyrir femínistaveitu http://www.mikkivefur.is/rss/rss.asp?user=feministi
og hakaði við nokkra sem ég vissi að væru femínistar og/eða skrifa oft um jafnréttismál. Ef einhver vill bæta við listann þá er notendanafnið feministi og lykilorðið prufa
Mér finnst það sniðugt að fólk skrái saman í svona veitulista, alveg eins og mér finnst sameiginleg bókamerki eins og spurl eða delicio.us og sameiginleg kerfi eins og wikipedia sniðug. Ég væri fegin ef einhver vildi bæta við einhverjum femínistum í listann sem ég bjó til.
Mjög handhægt og þægileg bloggveita hjá Mikkavef, svona eins og Bjarni er með. Takk fyrir þetta.
Mér finnst þetta mjög þægileg og sniðugt. Reyndar þætti mér ennþá sniðugra ef það væri svona kerfi þar sem fólk býr saman til svona veitulista t.d. yfir þá sem deila einhverjum áhugamálum eða þjóðfélagssýn. Segjum t.d. að einhverjir vildu fylgjast með bloggum um jafnréttismál. Ég bjó til smásýnishorn fyrir femínistaveitu http://www.mikkivefur.is/rss/rss.asp?user=feministi
og hakaði við nokkra sem ég vissi að væru femínistar og/eða skrifa oft um jafnréttismál. Ef einhver vill bæta við listann þá er notendanafnið feministi og lykilorðið prufa
Mér finnst það sniðugt að fólk skrái saman í svona veitulista, alveg eins og mér finnst sameiginleg bókamerki eins og spurl eða delicio.us og sameiginleg kerfi eins og wikipedia sniðug. Ég væri fegin ef einhver vildi bæta við einhverjum femínistum í listann sem ég bjó til.
30.9.04
"Þetta er alls ekki óframkvæmanleg réttarvarsla sem við stöndum í.“
.... sagði Jón H.B.Snorrason yfirmaður efnahagsbrotadeildar ríkislögreglustjóra en hún mun hafa staðið fyrir rassíunni sem var í vikunni. Hann sagði líka "Hvar [rannsóknin] endar er auðvitað ennþá óljóst. Þessi samskipti eru rekjanleg og verða rakin og sönnunargagna aflað með þeim hætti."
Jón hefur á röngu að standa og sagan mun sýna það. Það vinnst ekkert með svona aðferðum nema að búa hérna til lögregluríki. Þeir sem vilja miðla efni munu finna nýjar leiðir.
Ég var að lesa frétt á mbl.is "Hald lagt á tölvur og gögn í tólf húsleitum"
Þar stendur um upphaf lögreglurassíunnar: "Upphaf málsins er kærur frá umboðsmönnum rétthafa tónlistar, kvikmynda og tölvuforrita sem og Samtökum myndbandaleigna sem beint var til embættis efnahagsbrotadeildar ríkislögreglustjóra." Þá vitum við það. Það var ekki ráðist í þessa rassíu gegn unglingunum vegna þess að löggæsluyfirvöld höfðu áhyggjur af velferð þeirra - heldur vegna hagsmuna rétthafa. Það muna kannski einhverjir eftir því að fyrir nokkrum árum gegnu opinberir aðilar erinda Microsoft og tóku upp einhvers konar hagsmunagæslu fyrir það ágæta fyrirtæki - það voru víða sett upp einhvers konar njósnaforrit í tölvur t.d. í skólum. Það hefur ekki verið gerð úttekt á því hvaða áhrif það hafði en ég held að það hafi ekki aukið viðskiptavild Microsoft og kannski er þetta ein af ástæðum þess að margir reyna að sniðganga það fyrirtæki - og nota helst bara ókeypis, open source hugbúnað. Kannski verður viðlíka þróun á tónlistarefni í framtíðinni... en ég held að fólk verði að búa sig undir að viðskiptamódelin bak við suma starfsemi er hrunin eða hrynja á næstu árum. Ég held að svo sé um tónlistardreifingu og ýmis konar þekkingu t.d. sem er miðluð í gegnum bækur. ´
Það er ekki víst að það komi fram eitthvað annað sams konar módel. Kannski verður tónlist og þekking verðlaus í framtíðinni.
.... sagði Jón H.B.Snorrason yfirmaður efnahagsbrotadeildar ríkislögreglustjóra en hún mun hafa staðið fyrir rassíunni sem var í vikunni. Hann sagði líka "Hvar [rannsóknin] endar er auðvitað ennþá óljóst. Þessi samskipti eru rekjanleg og verða rakin og sönnunargagna aflað með þeim hætti."
Jón hefur á röngu að standa og sagan mun sýna það. Það vinnst ekkert með svona aðferðum nema að búa hérna til lögregluríki. Þeir sem vilja miðla efni munu finna nýjar leiðir.
Ég var að lesa frétt á mbl.is "Hald lagt á tölvur og gögn í tólf húsleitum"
Þar stendur um upphaf lögreglurassíunnar: "Upphaf málsins er kærur frá umboðsmönnum rétthafa tónlistar, kvikmynda og tölvuforrita sem og Samtökum myndbandaleigna sem beint var til embættis efnahagsbrotadeildar ríkislögreglustjóra." Þá vitum við það. Það var ekki ráðist í þessa rassíu gegn unglingunum vegna þess að löggæsluyfirvöld höfðu áhyggjur af velferð þeirra - heldur vegna hagsmuna rétthafa. Það muna kannski einhverjir eftir því að fyrir nokkrum árum gegnu opinberir aðilar erinda Microsoft og tóku upp einhvers konar hagsmunagæslu fyrir það ágæta fyrirtæki - það voru víða sett upp einhvers konar njósnaforrit í tölvur t.d. í skólum. Það hefur ekki verið gerð úttekt á því hvaða áhrif það hafði en ég held að það hafi ekki aukið viðskiptavild Microsoft og kannski er þetta ein af ástæðum þess að margir reyna að sniðganga það fyrirtæki - og nota helst bara ókeypis, open source hugbúnað. Kannski verður viðlíka þróun á tónlistarefni í framtíðinni... en ég held að fólk verði að búa sig undir að viðskiptamódelin bak við suma starfsemi er hrunin eða hrynja á næstu árum. Ég held að svo sé um tónlistardreifingu og ýmis konar þekkingu t.d. sem er miðluð í gegnum bækur. ´
Það er ekki víst að það komi fram eitthvað annað sams konar módel. Kannski verður tónlist og þekking verðlaus í framtíðinni.
Lögreglumál Deilis
Mér finnst þessi rassía hjá lögreglunni vera afar furðuleg. Ég er reyndar ekki búin að lesa allt um málið en sé að það er blússandi umræða á korkinum hjá Deili. En ég las pistil um þetta í DV og snöggreiddist. Þar var fyrirsögnin "Sjóræningar flýja netið eftir áhlaup lögreglu". Það var talað um Ásgarð og notendur þar eins og hættulega hryðjuverkamenn sem lögregla hefði gert vandlega undirbúið áhlaup á, löggan hefði skráð sig inn og farið að shara dóti og svo skráð hjá sér IP tölurnar sem voru þarna og fengið heimild til að rekja hverjir væru bak við IP tölurnar.
Var lögreglan virkilega að eltast við unglinganna á Ásgarði? Mér vitanlega eru það aðallega 12 til 14 ára krakkar og er dóttir mín og vinir hennar meðal þeirra. Ég tók eftir því fyrir einhverjum mánuðum að hún hafði hlaðið inn á tölvuna einhverju deiliforriti og fyllt stóran hluta af harða disknum með einhverju óspennandi rapptónlistardóti. Ég ætlaði að henda þessu með það sama en lét tilleiðast undan þrábeiðni hennar að láta þetta vera, hún sagði "þú veist ekki hvað það hefur tekið mig langan tíma að komast upp í gígabætið" sem mér skilst að hafi verið lágmarkið sem deilt var á Ásgarði. En þýðir þetta athæfi unglinganna að við séum komin á skrá hjá lögreglu sem grunsamlega IP tala og hugsanlegir glæpamenn?
Ég hef ekkert frekar við það að athuga að unglingar æfi sig í að deili efni og mynda sameiginleg vinnusvæði á Netinu heldur en t.d. dóttir mín hefði fengið geisladisk lánaðan hjá vinkonu sinni og afritað einhver lög á honum. En ég skoðaði sérstaklega Ásgarð til að fullvissa mig um að þetta væri ekki einhver klámdreifingarmiðstöð eða eitthvað sem ýtti undir ólöglega starfsemi og ég sá ekki annað en þar væri allt með felldu - þetta virtist vera öruggt umhverfi og það virtust vera sett skilyrði um hverju væri dreift og það voru póstaðar ábendingar um að virða höfundarrétt og dreifa ekki klámefni - reyndar sýndist mér nokkuð skorta á að krakkarnir þarna væru mjög meðvituð um lög og rétt - sem kannski er ekki nema von því þarna eru ekki sprenglærðir lögfræðingar heldur unglingar og þau tala og hugsa eins og unglingar. Mér sýndist mest vera þarna skipst á tónlist sem höfðar til unglinga. Mér finnst svona miðstöðvar eins og Ásgarður vera miklu betri en t.d. Kasaa.
Ég er að spá í að skrifa til dómsmálaráðuneytis og biðja um skýringar og hvort þetta sé virkilega satt sem stendur í DV greininni. Varðar þetta ekki umboðsmann barna eða barnavernd ef lögregla og höfundarétthafar leggja svona til atlögu við börn og unglinga?
Hér eru nokkrir molar úr umræðum á Deiliskorknum - notendur deilis virðast telja að rassían sé að undirlagi Skífunnar og það kemur fram að löggan er að leita að klámi og einhver notandi hefur falið gróft klámefni með sama heiti (shrek2.avi) og vinsælt kvikmyndaefni.
Úr umræðunum:
"Úff maður! Ég er með fasta ip tölu heima hjá pabba mínum og ég var hálfnaður að downloada Shrek2.avi fyrir litla bróður minn seinast þegar ég var þar! Vá maður! og svo var viss vinur minn sem að er btw. 12 ára opp á server hjá ykkur gegnum vin sinn. Úff maður hann er í fkn djúpum skít! En megi Skífan bara rotna! Nógu andskoti mikið græðir hún á okkur! Ég hef ekki borgað fyrir tónlist í 2 ár og er ekkert að fara að gera það á næstunni! "
"Einn á ircinu er að segjast hafa veirð tekinn í yfirheyrslu.. Hann sagði það vera útaf klámi í share hjá sér. "
"Datoffy þá gæti hann verið í vondum málum "
"Ójá I know.. Hann er í 7. bekk!En er eitthvað til í því að maður hafi fengið 120 milljóna króna sekt?"
"Okay! Þetta er búið að vera að berast á msn og ircinu og öllu bara.. En hvað.. haldiði í alvörunni að þeir taki 12 ára krakka? "
Ég reyndar vona að það sem löggan var fyrst og fremst að eltast við hafi verið klámdreifing og ólögleg sala á höfundarréttarvörðu efni. Mér finnst ferlegt ef börn og unglingar hafa getað nálgast klámefni á þessum miðlurum eða fólk verið ginnt til að hlaða niður efni sem það hélt að væri allt annað en var svo klám.
Mér finnst þessi rassía hjá lögreglunni vera afar furðuleg. Ég er reyndar ekki búin að lesa allt um málið en sé að það er blússandi umræða á korkinum hjá Deili. En ég las pistil um þetta í DV og snöggreiddist. Þar var fyrirsögnin "Sjóræningar flýja netið eftir áhlaup lögreglu". Það var talað um Ásgarð og notendur þar eins og hættulega hryðjuverkamenn sem lögregla hefði gert vandlega undirbúið áhlaup á, löggan hefði skráð sig inn og farið að shara dóti og svo skráð hjá sér IP tölurnar sem voru þarna og fengið heimild til að rekja hverjir væru bak við IP tölurnar.
Var lögreglan virkilega að eltast við unglinganna á Ásgarði? Mér vitanlega eru það aðallega 12 til 14 ára krakkar og er dóttir mín og vinir hennar meðal þeirra. Ég tók eftir því fyrir einhverjum mánuðum að hún hafði hlaðið inn á tölvuna einhverju deiliforriti og fyllt stóran hluta af harða disknum með einhverju óspennandi rapptónlistardóti. Ég ætlaði að henda þessu með það sama en lét tilleiðast undan þrábeiðni hennar að láta þetta vera, hún sagði "þú veist ekki hvað það hefur tekið mig langan tíma að komast upp í gígabætið" sem mér skilst að hafi verið lágmarkið sem deilt var á Ásgarði. En þýðir þetta athæfi unglinganna að við séum komin á skrá hjá lögreglu sem grunsamlega IP tala og hugsanlegir glæpamenn?
Ég hef ekkert frekar við það að athuga að unglingar æfi sig í að deili efni og mynda sameiginleg vinnusvæði á Netinu heldur en t.d. dóttir mín hefði fengið geisladisk lánaðan hjá vinkonu sinni og afritað einhver lög á honum. En ég skoðaði sérstaklega Ásgarð til að fullvissa mig um að þetta væri ekki einhver klámdreifingarmiðstöð eða eitthvað sem ýtti undir ólöglega starfsemi og ég sá ekki annað en þar væri allt með felldu - þetta virtist vera öruggt umhverfi og það virtust vera sett skilyrði um hverju væri dreift og það voru póstaðar ábendingar um að virða höfundarrétt og dreifa ekki klámefni - reyndar sýndist mér nokkuð skorta á að krakkarnir þarna væru mjög meðvituð um lög og rétt - sem kannski er ekki nema von því þarna eru ekki sprenglærðir lögfræðingar heldur unglingar og þau tala og hugsa eins og unglingar. Mér sýndist mest vera þarna skipst á tónlist sem höfðar til unglinga. Mér finnst svona miðstöðvar eins og Ásgarður vera miklu betri en t.d. Kasaa.
Ég er að spá í að skrifa til dómsmálaráðuneytis og biðja um skýringar og hvort þetta sé virkilega satt sem stendur í DV greininni. Varðar þetta ekki umboðsmann barna eða barnavernd ef lögregla og höfundarétthafar leggja svona til atlögu við börn og unglinga?
Hér eru nokkrir molar úr umræðum á Deiliskorknum - notendur deilis virðast telja að rassían sé að undirlagi Skífunnar og það kemur fram að löggan er að leita að klámi og einhver notandi hefur falið gróft klámefni með sama heiti (shrek2.avi) og vinsælt kvikmyndaefni.
Úr umræðunum:
"Úff maður! Ég er með fasta ip tölu heima hjá pabba mínum og ég var hálfnaður að downloada Shrek2.avi fyrir litla bróður minn seinast þegar ég var þar! Vá maður! og svo var viss vinur minn sem að er btw. 12 ára opp á server hjá ykkur gegnum vin sinn. Úff maður hann er í fkn djúpum skít! En megi Skífan bara rotna! Nógu andskoti mikið græðir hún á okkur! Ég hef ekki borgað fyrir tónlist í 2 ár og er ekkert að fara að gera það á næstunni! "
"Einn á ircinu er að segjast hafa veirð tekinn í yfirheyrslu.. Hann sagði það vera útaf klámi í share hjá sér. "
"Datoffy þá gæti hann verið í vondum málum "
"Ójá I know.. Hann er í 7. bekk!En er eitthvað til í því að maður hafi fengið 120 milljóna króna sekt?"
"Okay! Þetta er búið að vera að berast á msn og ircinu og öllu bara.. En hvað.. haldiði í alvörunni að þeir taki 12 ára krakka? "
Ég reyndar vona að það sem löggan var fyrst og fremst að eltast við hafi verið klámdreifing og ólögleg sala á höfundarréttarvörðu efni. Mér finnst ferlegt ef börn og unglingar hafa getað nálgast klámefni á þessum miðlurum eða fólk verið ginnt til að hlaða niður efni sem það hélt að væri allt annað en var svo klám.
26.9.04
Týnd
Ólöf Dís er týnd. Hún er fjórtán ára. Hún átti að gista hjá mér í nótt af því hún fór á Scooter tónleikana með dóttur minni og við búum rétt hjá Laugardalshöllinni. Svo hringdi hún korter yfir tólf og sagðist fá far til ömmu sinnar í Grafarvogi, hún myndi gista þar. Ég sagðist henni að hringja til mín þegar hún væri komin til ömmu sinnar og þá myndi ég hringja í símanúmerið hjá ömmu hennar.
Ólöf hringdi ekki. Ég hringdi í ömmu hennar og hún var ekki komin þangað um tvöleytið í nótt. Ég hringdi í lögregluna og var sagt að koma niður á stöð ef hún skilaði sér ekki snemma í fyrramálið. Því miður er þetta ekki í fyrsta skipti sem Ólöf Dís hverfur á þennan hátt.
Ég get ekki sofið og ég veit að amma hennar á áttræðisaldri getur ekki heldur sofið. Ég vil ekki hringja í mömmu hennar fyrr en í fyrramálið því þá mun hún verða andvaka líka og það er ekkert sem hún getur gert. Ég er að leita að mynd af Ólöfu Dís en finn ekki neina nýlega, bara mynd sem var tekin fyrir ári síðan.
Ólöf Dís er týnd. Hún er fjórtán ára. Hún átti að gista hjá mér í nótt af því hún fór á Scooter tónleikana með dóttur minni og við búum rétt hjá Laugardalshöllinni. Svo hringdi hún korter yfir tólf og sagðist fá far til ömmu sinnar í Grafarvogi, hún myndi gista þar. Ég sagðist henni að hringja til mín þegar hún væri komin til ömmu sinnar og þá myndi ég hringja í símanúmerið hjá ömmu hennar.
Ólöf hringdi ekki. Ég hringdi í ömmu hennar og hún var ekki komin þangað um tvöleytið í nótt. Ég hringdi í lögregluna og var sagt að koma niður á stöð ef hún skilaði sér ekki snemma í fyrramálið. Því miður er þetta ekki í fyrsta skipti sem Ólöf Dís hverfur á þennan hátt.
Ég get ekki sofið og ég veit að amma hennar á áttræðisaldri getur ekki heldur sofið. Ég vil ekki hringja í mömmu hennar fyrr en í fyrramálið því þá mun hún verða andvaka líka og það er ekkert sem hún getur gert. Ég er að leita að mynd af Ólöfu Dís en finn ekki neina nýlega, bara mynd sem var tekin fyrir ári síðan.
Gerast áskrifandi að:
Færslur (Atom)